Waarom filmen we zo graag andermans leed?

Zou jij het doen: een ongeluk filmen? 90% van de Nederlanders vindt het niet kunnen dat omstanders gewonden filmen na een ongeluk, maar toch hoor je tegenwoordig regelmatig in het nieuws dat het gebeurt. Zelfs zo erg dat er onlangs op de A58 maar liefst 25 boetes zijn uitgedeeld voor het filmen van een dodelijk verkeersongeluk! Waarom filmen we toch zo graag andermans leed?

Harde of zachte aanpak?

Onlangs lanceerde het Rode Kruis een campagne om het filmen van ongelukken en gewonden tegen te gaan. Dit filmpje heb je vast wel ergens voorbij zien komen, maar doet het ook iets met je? Eerlijk gezegd, vind ik het nogal een slappe campagne. De hele scène wordt overdreven neergezet, waardoor ik het zelf niet echt geloofwaardig vind.

Dit in tegenstelling tot een Duits filmpje dat ik een tijdje geleden tegenkwam. Hierin zie je drie jongeren die uitkomen bij een ongeluk en dit uitgebreid filmen en fotograferen. Wat er dan gebeurt, moet je zelf maar even bekijken …

Dit filmpje is vele malen heftiger en raakt mij ook echt! Ja, het is behoorlijk aangrijpend, zou zo’n harde aanpak niet beter werken? Mensen moeten toch voelen waarom het zo fout is wat ze doen!

Verslaafd aan sociale media

We willen immers altijd maar delen wat andere mensen niet meemaken. Volgens verkeerspsycholoog Gerard Tertoolen wordt het beloningssysteem in onze hersenen telkens wanneer we ergens likes of reacties op krijgen geactiveerd. “We krijgen een kick als andere mensen iets leuk vinden wat wij hebben meegemaakt. Voor sommige mensen werkt zoiets net zo verslavend als nicotine.”

Die verslaving gaat blijkbaar zo ver dat we geen onderscheid meer kunnen maken tussen wat ethisch verantwoord is om te delen en wat niet. We gaan alleen maar voor die kick om te delen dat we iets heftigs meemaken wat mensen thuis niet meemaken. Daardoor voelen we ons speciaal!

Streel je ego

Oké, toegegeven. Ik voel me ook best een beetje speciaal als ik iets unieks meemaak en dat met andere mensen kan delen. Dat doe ik echter lang niet altijd via social media en ook niet altijd via foto’s of video’s. Zoiets heftigs als een ongeluk zou ik absoluut willen delen met familie of vrienden om het zelf te kunnen verwerken en ja, stiekem voel ik me dan ook wel een soort van vereerd omdat ik zo’n spectaculair verhaal te vertellen heb. Is dat fout? Ik denk het niet, ik denk dat dat menselijk is. Daar heeft ook niemand last van: ik zet niemand herkenbaar op internet en zou ook altijd alleen aanwezig zijn bij een ongeluk als ik ook daadwerkelijk iets kan betekenen voor de betrokkenen.

Help of wees weg

Zo zijn mijn man en ik wel eens ergens gestopt als er een ongeluk was gebeurd, omdat hij als brandweerman uitstekend eerste hulp kan verlenen en helaas veel ervaring heeft met diverse soorten ongelukken. Meestal staan er dan al een paar mensen rondom de gewonden en is 112 al gebeld, dus blijf ik in de auto zitten om niemand in de weg te lopen. Zou er niet voldoende hulp zijn, dan zou ik uiteraard helpen zoveel als ik kan! Maar nee, het zou nooit in me opkomen om te gaan fotograferen of filmen. Hoe zou ik dat vinden als ik daar zelf op straat lag?!

Het verschil tussen leven en dood

Helaas zijn veel mensen dus blijkbaar zo verslaafd aan social media of strelen ze hun eigen ego zo graag dat ze uit sensatiezucht het mechanisme om mensen in nood te helpen overslaan. Ze denken er niet bij na dat hun gedrag het verschil tussen leven en dood kan betekenen! Nee, met je foto of filmpje zul je niemand vermoorden, maar je had je handen ook vrij kunnen maken om iemand te helpen. Helaas schijnt het zo te zijn dat mensen als kuddedieren reageren in dit soort situaties. Zijn er veel mensen getuige van een ongeluk, dan is de kans kleiner dat wordt ingegrepen. “Niemand grijpt in, dus waarom zou ik zelf de helpende hand bieden?”

Tja, voor een deel zit het dus in ons om te kicken op het meemaken van heftige gebeurtenissen. Maar dat is het gedeelte in onze hersenen dat we niet kunnen controleren. We hebben ook nog een redevoering met ons zelf, waarover we wel de baas zijn. Dus ook al kicken we op het meemaken van heftige gebeurtenissen, we kunnen mensen in nood ook eerst helpen en pas later thuis verwerken wat we hebben meegemaakt door daarover te praten met vrienden of familieleden. Wedden dat het je ego nóg meer streelt als je iets hebt kunnen betekenen voor een gewonde!

Wil je op de hoogte blijven? Volg ons ook op Instagram en Facebook.