Pexels

Bedrijven zijn niet je vrienden: ‘goede’ reclame is nog steeds reclame

Consumeren doen we allemaal en reclame zien we constant. Niet gek dat de meeste van ons een hekel hebben aan reclame. Zoals Robert E. Lane schrijft in het boek The Loss of Happiness in Market Democracies, “advertenties hebben als functie om de ontevredenheid van mensen te vergroten, behoeftes te creëren en de ontevredenheid uit te buiten.” Maar niemand trapt meer in die Tel Sell-achtige spotjes waarin overduidelijk je niet-bestaande probleem wordt verzonnen voor een veel te dure oplossing. Daarom zijn er steeds meer bedrijven die met good will, positieve slogans en emotionele reclames je proberen te binden. Maar trap er niet in: het is tenslotte nog steeds reclame.

Nou is het niet gek dat bedrijven geld willen verdienen. Dat hoort nou eenmaal bij onze maatschappij. I get it. Waarom dan toch dit stuk? Omdat het me enorm op de zenuwen werkt wanneer bedrijven misbruik maken en je proberen te beïnvloeden om geld te verdienen. Zeker als het overduidelijk is. Sommige bedrijven maken gewoon producten die we nodig hebben of graag willen hebben. Maar dan heb je van die bedrijven die met verleidende, verlekkerende en uitbuitende reclame je geld afhandig proberen te maken. Wees daar waakzaam voor.

Bedrijven willen je vrienden zijn

In de wereld van social media is het moeilijk om onderscheid te maken tussen je vrienden en reclames. Het is immers zo dat wanneer je bedrijven liked op Facebook al hun troep gewoonweg tussen de troep van je oma, broertje of beste vriend in je timeline staat. Ze proberen eigenlijk net als jij te zijn door relatable, persoonlijk en welwillend over te komen. Maar sommige bedrijven staan stijf tegenover wat mensen echt nodig hebben. We willen allemaal voldaan en gelukkig zijn, en genieten van het leven. Zoals ik al zei, gedijen reclames juist op je ontevredenheid. Ze proberen dit te voeden door jou te laten voelen als ‘minder’ als je het product niet hebt zoals bij make-up, of bijvoorbeeld te laten zien hoe geweldig het leven is van iedereen die het product gebruikt.

Het perfecte voorbeeld is Coca-Cola. Al de reclames gaan over geluk en samen alles delen. Klinkt best leuk, toch? Je vergeet bijna dat frisdrank ontzettend slecht is voor je gezondheid en je gewicht is. Coca-Cola, en al die andere bedrijven, zijn er niet om je gelukkig te maken, om eenheid te creëren in de wereld of je te laten genieten: ze zijn er om je geld afhandig te maken. Of je het product nou nodig hebt of überhaupt echt wilt hebben. Ze zeggen eigenlijk tegen je dat jouw gedachtes niet kloppen. “Nee je bent niet gelukkig, je hebt nodig wat ik zeg.” Dat is meer het gedrag van een partner die je misbruikt dan een vriend.

Merken haten je eigenlijk. Maar ze houden van je geld.

Vergelijk dat eens met de eerste reclame van Innocent, die smoothies:

Ze vertellen kort en krachtig wat hun product is, waarom zij het top vinden en maken het af met een vleugje humor. Zo kan het ook. En er wordt niemand uitgebuit. Een stuk prettiger toch?

Het uitbuiten van je goedheid

Een nieuwe trend om millennials te verleiden is het kapitaliseren van authenticiteit. Je merkt het vooral bij reclames gericht op vrouwen zoals van bijvoorbeeld Dove. Jezelf zijn, een echte vrouw zijn en body positivity zijn lege slogans die gebruikt worden om vrouwen iets te verkopen wat ze niet echt nodig hebben voor een probleem dat ze niet echt hebben. Feminisme is hot en bedrijven haken er maar al te graag op in. “Wees een sterke vrouw… met dit product.”

Je hebt vast wel eens de Always reclames gezien? Je hoeft maar even verder dan je neus lang is te kijken en je ziet het meteen.

Uiteindelijk hebben ze maar één doel: je iets verkopen. De kracht van vrouwen laten zien is top, het gebruiken om winst te maken niet. Dat is uitbuiten. Want waarom kan er niet gewoon een reclame gemaakt worden voor maandverband zonder die onzin? Vrouwen kopen het toch wel, iets met biologie en zo.

Een ander goed voorbeeld is Nike. Nike’s reclames gaan bijna altijd over gelijkheid en eenheid in de wereld. Ze gebruiken dan ook mensen van allerlei rassen en kleuren. Prachtig gebaar, maar uiteindelijk proberen ze je alleen maar hun kleren en schoenen te verkopen. Gelijkheid is iets waar we allemaal voor moeten vechten, maar Nike probeert met z’n reclame hun merk te linken aan gelijkheid en zo meer te verkopen.

Tja, wat te doen?

Zoals je ziet zijn sommige bedrijven professionele uitbuiters. Probleem is: het is moeilijk om bedrijven te ontwijken. Kijk maar eens naar deze grafiek.

Uiteindelijk komt het bijna altijd bij dezelfde uit.

Desalniettemin is het naar mijn idee belangrijk om bedrijven te stimuleren fatsoenlijke reclames te maken en goede producten te pushen. Het komt dan misschien wel bij hetzelfde product uit, maar je stem krijgt pas echt waarde met je geld. Kiezen we steeds meer voor het goede product met de ‘normale’ reclame, dan zullen bedrijven daar meer naar leunen.

Reclame hoeven niet onze onzekerheden uit te buiten. Het kan gerust op een normale manier. Leer het onderscheid te maken tussen reclames waarin enkel een product wordt verkocht en reclames die je uitbuiten, je proberen te beïnvloeden en je uiteindelijk ontevreden en ongelukkig proberen te maken. Neem nog eens het voorbeeld van Coca-Cola en Innocent: de reclame van Innocent wil je verrijken, die van Coca-Cola zegt dat je iets tekort komt en het product nodig hebt om dat goed te maken.

Kies dus voor de juiste producten en voor de juiste reclames. Het is ook de enige manier om van die verleidende reclames af te komen.

Wil je op de hoogte blijven? Volg ons ook op Instagram en Facebook.