Unsplash

Wat gebeurt er eigenlijk in je lichaam als je flauwvalt?

Iedereen is wel eens flauwgevallen of heeft het meegemaakt dat iemand anders flauwviel. Dan weet je: dat is geen pretje. Je ziet sterretjes, alles wordt opeens heel wazig en je voelt je zwak. Als het echt tegenzit, val je daadwerkelijk tegen de vlakte. Als dat dan ook nog eens tegenzit, raak je gewond. Ik heb ook vaak dat ik sterretjes zie en me zwak voel, maar als ik dan eventjes rustig aan doe, gaat het meestal wel weer weg. Maar wat gebeurt er in je lichaam wanneer je flauwvalt? En wat kun je ertegen doen?

Lees ook: Wat is de ziekte van Pfeiffer en stellen mensen zich niet gewoon aan?

Vallen heeft een voordeel

Lang verhaal kort: je hersenen krijgen te weinig zuurstofrijk bloed. Dat je hierna flauwvalt is voor jou waarschijnlijk erg klote, maar voor je lichaam juist handig. Omdat je hersenen dus te weinig zuurstof krijgen, moet je hart heel hard werken om het bloed juist wel naar je hersenen te krijgen. En omdat je staat, duurt dat nog langer. Dus zodra je ligt krijgen je hersenen weer zuurstof en zul je ook snel weer wakker worden.

Het zuurstoftekort in je hersenen komt omdat je bloed door de zwaartekracht naar je buik en benen zakt als je staat. De hoeveelheid bloed in je hart neemt af en je hart pompt ook minder bloed rond, waardoor je bloeddruk daalt. Je bloedvaten reageren hierop door zich in je buik en benen te vernauwen, waardoor je bloeddruk stijgt. Als je flauwvalt is het dus eigenlijk een beetje alsof je hersenen gestikt worden en ze, zodra je ligt, weer kunnen ademen.

Lees ook: Carolina had orthorexia: “Als ik een gram aankwam, was mijn dag verpest”

Reflex

Niet alleen zuurstoftekort in je hersenen veroorzaakt flauwvallen, dat kan namelijk door veel meer dingen gebeuren. Er zijn een hoop mensen die flauwvallen als ze bloed zien, andere mensen vallen juist weer flauw als ze geprikt worden met een naald. Dit komt omdat deze dingen een reflex triggeren. Die reflex zorgt ervoor dat je bloeddruk zakt en je hart langzamer pompt. Dit kan getriggered worden door:

  • te snel opstaan;
  • lang staan;
  • het zien van bloed;
  • een injectie;
  • te weinig eten;
  • heftige emoties;
  • oververmoeidheid;
  • langdurige blootstelling aan hitte;
  • hoesten;
  • pijn;
  • plassen of poepen;
  • slikken.

Er zijn heel wat factoren waardoor je kunt flauwvallen. Een van de meest voorkomende is te snel opstaan. Dat heb je vast wel eens meegemaakt: je staat te snel op uit je stoel en het wordt zwart voor je ogen of je ziet sterretjes. Dan zakt bijna al het bloed naar beneden, te snel. Als ik dit heb – vaak – dan gaat het vaak vanzelf weg als ik even stilsta. Dan kan het bloed weer normaal stromen.

Lees ook: Dunne mensen die beweren niet aan te kunnen komen: zo lukt het wél

Wat kun je ertegen doen?

Ondanks dat flauwvallen veroorzaakt wordt door een reflex, kun je dit wel tegengaan. Als je van jezelf weet dat je bijvoorbeeld door bloed of injecties flauwvalt, kun je dit ontwijken. Zo ook met langdurig staan, snel opstaan, oververhitting of te weinig eten. Het belangrijkste is: zorg goed voor jezelf. Drink en eet genoeg, en geef het aan als je je niet goed voelt. Dan kan iemand anders je helpen, bijvoorbeeld door een nat washandje in je nek te leggen. Wat ook goed werkt, is als jij je hoofd tussen je benen laat hangen, iemand anders je hoofd een klein beetje naar beneden duwt en jij tegenduwt met je hoofd. Zo stroomt er meer bloed naar je hersenen en zul je je beter voelen. Als iemand anders flauwvalt, moet je ze opvangen zodat ze niet hard vallen en ze daarna vooral frisse lucht geven. Ga dus niet met z’n tienen over iemand heen hangen.

Als je eens in de drie tot zes maanden flauwvalt, is er weinig aan de hand en hoef je dus ook niet meteen naar je huisarts te rennen. Als het nou wel erg vaak gebeurt, is het handig om dat wel te doen. Dan kan er namelijk iets anders achter zitten, zoals een hartafwijking. Het belangrijkste is dat je jezelf niet verwaarloost, vooral in deze hitte niet. Drink genoeg en ga na een tijdje uit de zon, om even af te koelen.

Uitgelicht