Foto: Pexels

Waarom zijn we ‘verslaafd’ aan social media en zijn likes tegenwoordig zo belangrijk?

Toen Instagram Stories net bestond en ik de verhalen van de honderden mensen die ik volg bekeek, dacht ik: hoe kan ik hier in hemelsnaam tijd voor hebben? Ik had al op (de echte) Snapchat gekeken, had door mijn Facebooktijdlijn gescrold, de mooie foto’s op Instagram bekeken en er zelf eentje opgezet. Ik had er bijna een dagtaak aan. Opeens bedacht ik me: waarom doe ik het eigenlijk? Alhoewel ik die gedachte nog steeds vaak heb, pak ik toch iedere dag weer mijn telefoon op. Ik weet dat ik niet de enige ben. Het lijkt alsof we tegenwoordig verslaafd zijn aan social media en de likes die daarbij horen. Bijna de helft (47 procent) van de mensen tussen de 12 en 25 jaar oud, vond in 2015 zelfs dat social media een negatieve invloed hebben op hun leven. Bijna een kwart van de meisjes noemt zich verslaafd.

Lees ook: We zijn smartphoneverslaafd – en dat doet dít met ons leven

En ja, ik ken meisjes die een Instagramfoto weer verwijderen als ze te weinig likes hebben. Ik moet ook eerlijk toegeven: als ik maar een paar likes op een post krijg, waarvan de helft familieleden van me zijn, dan prikt dat ook wel een beetje bij mij.

Waarom lijken we verslaafd te zijn aan social media?

De cijfers liegen niet, de tijd die we per dag op social media doorbrengen bedraagt zo’n 109 ‘weggegooide’ minuten. Het antwoord op bovenstaande vraag is onze grote vriend oxytocine. In andere woorden: de supercharger van social media. Oxytocine is hetzelfde hormoon dat de band tussen moeder en baby bij een geboorte versterkt. Een krachtig hormoon dus, dat ook wel bekend staat als het knuffelhormoon. Jij voelt je er dus blij door! Mensen hoeven niet te worden aangespoord om dingen te doen waarbij dat hormoon vrijkomt, omdat we er eigenlijk – op natuurlijke wijze – verslaafd aan zijn. Die dingen doen we vanzelf. Volgens neuro-economist Paul Zak hoort social media daar dus ook bij.

En waarom zijn die likes zo belangrijk?

Researchers van UCLA’s Brain Mapping Center kwamen erachter dat jouw hersenen hetzelfde reageren op likes als wanneer je iemand ziet van wie je houdt of als je geld wint. Jep, we zijn zo oppervlakkig. Blijkbaar. Waarom je hersenen op dezelfde manier reageren, werd voor mij niet duidelijk. Ik besloot met mediapsycholoog Mischa Coster te bellen in de hoop op wat antwoorden. “Ik denk dat de grootste reden vooral het op de hoogte blijven van anderen is, een kijkje nemen in andermans leven”, zegt hij, als ik hem vraag waarom we tegenwoordig zo veel op social media zitten.

Maar als je jong bent, heb je de behoefte om je identiteit te kunnen vormen en om daar bevestiging op te krijgen.

“Daar is social media natuurlijk een uitstekende oplossing voor.”

Lees ook: 5 antwoorden: wat is FOMO precies en wat doe je er tegen?

Door social media kan je laten zien wie je bent en wat je doet. Die likes op foto’s en andere berichten staan dan natuurlijk voor de ultieme sociale bevestiging. Toch zijn er genoeg mensen die niet in de klauwen vallen van social media, hoe kan dat dan toch? “Hoe gevoelig je ervoor bent, verschilt per persoon”, vertelt Mischa. “Dat ligt aan iemands persoonlijkheid.

Als iemand van nature onzeker is, zal diegene eerder op social media om bevestiging vragen.

Zij zullen zich ook eerder schamen als ze weinig likes krijgen en de foto er dan weer afhalen. Het kan ook zijn dat er dingen in iemands leven gebeuren, waardoor je die bevestiging harder nodig hebt: als het net uit is met je vriend of vriendin bijvoorbeeld.”

Uitgelicht