Pexels

Waarom zijn we altijd zo negatief over onszelf?

Vind je het ook altijd kut als vrienden zichzelf de grond in praten? “Ugh, ik doe ook nooit iets goeds”, hoor je vaker dan je zou willen. Je steunt ze natuurlijk en bent mega positief: ze zijn perfect in jouw ogen. Maar niet veel later betrap je jezelf op precies hetzelfde. Je bent net zo negatief als je vrienden. Waarom zijn we zo afkeurend en kritisch naar onszelf?

Tijd voor research

We leven in een Google-tijdperk. En dat is fijn want met één druk op de knop vinden we duizenden onderzoeken. Maar daar ligt meteen ook het nadeel: er is niet zomaar één reden aan te wijzen voor al die negativiteit. Het kan bijvoorbeeld komen door iets uit onze jeugd. Wellicht zijn we gepest of hadden we te maken met hele kritische ouders. Het kan komen door de media waar iedereen zo perfect lijkt te zijn en jij als resultaat een slecht zelfbeeld door ontwikkelt. Het is overigens ook niet gek dat we negatief denken: de standaard menselijke emoties zijn bijna allemaal negatief (woede, verdriet, angst etc.). Uit onderzoek bleek dat mensen, ongeacht leeftijd of cultuur, veel meer woorden kennen voor negatieve emoties dan voor positieve.

Lees ook: Dingen die je moet onthouden als je van iemand houdt die depressief is

Jij en je kernideeën

Daarnaast kan het ook nog eens liggen aan onze genen en of we er gevoelig voor zijn om negatieve zelfbeelden te ontwikkelen. Dat schrijft psycholoog Seth J. Gillihan. Er is namelijk een patroon te zien in onze negatieve gedachten. Ze noemen dit in zijn onderzoeksveld “kernideeën”. Dit zijn, volgens Seth: “hoe we onze wereld, anderen en onszelf fundamenteel zien. Het is wat we geloven tot in onze kern.” Zie het als een soort mening die je hebt, maar je ziet het zelf als feit. Seth vergelijkt het zelf met een radiostation. Je weet als je een radiostation kiest, wat voor muziek je krijgt. De nummers zijn anders, maar je weet het genre. Als je naar Radio 2 Soul&Jazz luistert weet je wat je krijgt, en als je naar FunX Dance luistert ook. Net als radiostations, zorgen onze kernideeën voor een bepaald ‘genre’ negatieve gedachten.

In mijn geval, wanneer ik dan negatieve gedachten heb, heb ik ze in het genre ‘falen’. Ik denk wel eens dat ik de verkeerde keuzes in het leven heb gemaakt. Zo ken ik mensen die zichzelf inadequaat vinden (“Ik kan het niet goed doen”) of zielig (“Ik ben alleen maar aan het zeuren”). Deze negatieve gedachten en kernideeën versterken elkaar alleen maar. Negatieve gebeurtenissen zien we namelijk als bewijs van onze eigen tekortkomingen. In mijn geval zou dat dan zijn wanneer ik een kutdag heb op school of werk: “Zie je? Je hebt de verkeerde keuze gemaakt.”

Foto: PexelsFoto: Pexels

Wat doe je hier nou aan?

Als je een probleem wilt oplossen, moet je altijd beginnen bij de wortels. In dit geval dus de kernideeën. Maar net als anders is het makkelijker gezegd dan gedaan. De eerste en belangrijkste stap in het veranderen van je kernideeën is begrijpen wat ze zijn. Dit kun je doen door bijvoorbeeld naar thema’s in je negatieve gedachtes te zoeken. Schrijf ze een week lang op zodra je ze hebt, zodat ze zo accuraat mogelijk zijn. Na een week zal je waarschijnlijk een terugkerend thema zien. Je kunt ook een negatieve gedachte herleiden naar zo’n kernidee door te bedenken waarom je zulke gedachten hebt.

Zodra je een beetje weet wat voor kernidee je hebt, kun je eraan werken om deze te veranderen. Bedenk je of je het nog wel eens bent met dit kernidee. Je hebt namelijk veel ontwikkeling meegemaakt in de afgelopen jaren. Probeer ook actief het tegenovergestelde te denken of het vragen aan anderen. Het is lastig, maar dit is wel de kern van het idee. 😉

Erken wat je doet

Het identificeren van deze negatieve gedachten is belangrijk om ze te overwinnen. De volgende keer dat je negatief denkt, sta er even bij stil. Vraag bij jezelf af waarom je dit doet. Wees lief voor jezelf. En als dat klinkt als hippie-boeddha-bullshit, dat is het niet. Het werkt echt.