Pexels

Stoppen met denken: 6 tips om overthinking tegen te gaan

Veel mensen zijn schuldig aan overthinking, ikzelf hoor daar zeker bij. Piekeren, analyseren of simpelweg te veel nadenken over bijvoorbeeld gesprekken, beslissingen of wat er zou kunnen gebeuren bij letterlijk iedere situatie. Je raakt als het ware verdwaald in je eigen hoofd en dan is het lastig om er weer uit te komen waardoor je alleen nog maar aan het denken bent. (Na)genieten van het moment zit er op dit soort momenten niet of weinig in. Herken je je hierin? Het is tijd om er iets aan te doen en meer in het nu te leven.

Lees ook: 10 manieren om je direct minder gestresst te voelen

Voordat je verder gaat met dit artikel, zet even wat zen muziek aan. Een geweldige tool om jezelf wat meer mentale rust te geven.

Overthinking in a nutshell en waarom denken niet altijd goed is

Overthinking komt vaak in twee vormen: het herkauwen van gedachtes en onophoudelijk zorgen maken. Je zoekt antwoorden die niet te vinden zijn of niet genoeg zijn, of antwoorden die alleen te vinden zijn door iets te doen (het opzoeken of met iemand praten).

Met herkauwen van gedachtes bedoel ik dat je vaak gefocust blijft op dingen die al gebeurt zijn. Gedachtes zoals:

  • ‘Wat ik gisteren tegen hem/haar zei kan echt niet, hij/zij denkt vast dat ik een kneus ben.’
  • ‘Ik heb de verkeerde keuze gemaakt, voorheen was het toch beter. Toch?’
  • ‘Is wat ik heb gekocht wel het beste wat ik kon kopen?’

Onophoudelijk zorgen maken focust zich juist meer op dingen in de toekomst, maar ook bijvoorbeeld overanalyseren. Gedachtes zoals:

  • ‘Morgen zet ik me compleet voor schut met m’n project/werkstuk/presentatie.’
  • ‘Iedereen zal het veel beter doen.’
  • ‘Welke keuze kan ik het beste maken?’ (Om vaak vervolgens geen keuze te kunnen maken)

Je zou zeggen: ‘wat is er mis met denken?’ Maar zoals je bij veel van de gedachtes ziet, val je door te veel denken in een negatieve spiraal. Het is slecht voor je prestaties, is slecht voor je slaap kan leiden tot angststoornissen en depressie. Bovendien is het ook gewoon fijn om wat meer rust te hebben in je hoofd en met overtuiging en zelfvertrouwen beslissingen te kunnen maken.

Foto: PexelsFoto: Pexels

Maar daar kunnen we iets aan doen

Denkpatronen veranderen is niet eenvoudig en is ook zeker niet een knopje dat je zo even omzet. Het kost tijd, moeite en toewijding. Daarom hier wat tips en oefeningen die je hopelijk kunnen helpen.

Stap één is altijd het erkennen

Het maakt niet uit waar het om gaat, het erkennen van een probleem is altijd de eerste stap naar verandering. Zit overthinking je in de weg bij het maken van beslissingen, bij het doen van dingen of überhaupt bij een gelukkig leven? Dan heb je een probleem. En vervolgens mag je jezelf best vergeven: overthinking is namelijk een vrij natuurlijke reactie van het brein volgens psychologe Susan Nolen-Hoeksema, een toonaangevende deskundige op het gebied:

Ons brein is zo georganiseerd dat het gemaakt is om te veel na te denken.

Foto: StocksnapFoto: Stocksnap

Ze zegt dat elke gedachte en herinnering in elkaar verweven zijn. Als je dus negatieve gedachten triggert, kan dat zorgen voor een kettingreactie die niks te maken hadden met de originele trigger. Als voorbeeld geeft ze hoe een slecht resultaat op werk ervoor kan zorgen dat je aan je vorig jaar overleden tante denkt. Bovendien denk je sneller aan meer negatieve dingen als er iets negatiefs gebeurt en zie je overal verbindingen. Hoe vaker dit gebeurt, hoe meer je gaat overthinken. Je bewust zijn van hoe dit werkt, helpt het probleem oplossen.

Maar het werkt natuurlijk ook de andere kant op. Denk dus niet aan de negatieve dingen die gebeuren, maar juist aan de positieve dingen.

Lees ook: Hoe kun je je negatieve gedachtes omzetten naar positieve?

Adem meer

Het klinkt misschien stom, maar ademen zorgt voor wat meer rust en controle over jezelf. Hoe knullig het ook klinkt. Je weet dat wanneer je in een negatieve spiraal terecht komt en blijft piekeren, je paniekerig en een beetje panisch gaat voelen. Dus je lichaam en geest tot rust brengen is dan heel belangrijk.

Wij raden ook graag aan om te gaan mediteren. Een beetje ademen 2.0 als je het mij vraagt. “Een effect van mediteren is dat je gedachten minder snel zullen afdwalen naar het verleden of de toekomst. En als ze dat wel doen zal je je daar sneller bewust van zijn en je gedachten terug kunnen brengen naar het hier en nu.” En dat is precies waar we voor gaan.

Praat er minder over

Je denkt misschien: ‘Maarrrr van me af praten is toch goed?’ Nou het blijkt uit onderzoek dat, vooral bij vrouwen, in zo’n gesprek van gezamenlijk analyseren en overdenken, mensen vaak dieper in de stress en negativiteit komen en het stresshormoon cortisol wordt aangemaakt. Bovendien krijg je nog meer informatie en data binnen door zo’n gesprek waardoor je meer in de war raakt over wat nou eigenlijk de beste keuze is. Psycholoog Gerd Gigerenzer zegt dat je alleen de informatie moet gebruiken die je echt nodig hebt. De rest is alleen verwarrend en een verspilling van tijd en energie.

Foto: StocksnapFoto: Stocksnap

Wat je dus beter kunt doen is je gedachtes opschrijven. Zo gaan ze toch uit je hoofd en wellicht heb je door dat veel van je zorgen onnodig zijn als je ze voor je ziet. Misschien tijd om te beginnen met een dagboek?

Ga fysiek aan de gang

Iets wat bij heel veel mensen helpt, is fysieke activiteit zoals sporten. Ga wandelenboksen, zwemmen, rennen, het maakt niet uit. Kies voor iets waar je zowel fysiek als mentaal wat aan hebt.

Iets wat je absorbeert en je volledige focus nodig heeft om je uit denkpatronen te trekken en in een flow te brengen.

Iets anders waardoor je even nergens aan denkt is overigens ook een goed idee, zoals tekenen, videogames, knutselen, whatever.

Foto: StocksnapFoto: Stocksnap

Mindfulness is geen vage onzin, het werkt

Mindfulness is nog iets waar we echt voor pleiten bij Ondertussen. Chinese filosoof Lao Zi zei:

Als je depressief bent leef je in het verleden, als je angstig bent in de toekomst, en als je vredig bent leef je in het heden.

Nou zie ik daar veel waarheid in en het is dan ook waar mindfulness om draait: je focust op het heden en op jezelf zonder enige vorm van oordelen of zorgen. Alle gedachten die binnen komen erken je om ze vervolgens los te laten. Een echte aanrader, eigenlijk voor iedereen. Er zijn genoeg apps, boeken en cursussen om er mee te oefenen.

Laat los, laat los

Mindfulness heeft er veel mee te maken: loslaten. Natuurlijk is dit ontzettend moeilijk, maar wat je moet realiseren volgens psycholoog en auteur Kelly Neff is dat je gedachten je eigen realiteit creëren. Je hebt de tools in je om leven gelukkig en vredig te doorgaan. Je hebt ook de tools om negativiteit en zorgen overal te zien. Je kunt zelf kiezen hoe je je leven indeelt.

Dat is voor mij eigenlijk de kern van het verhaal. Je hebt zelf de kracht om je denken om te zetten. Om minder te overthinken, het kost enkel wat oefenen en een beetje moeite. We can do it!


Dit artikel werd al 85 keer gedeeld.