Pexels

Britten zijn in de ban van plasticvrij leven – misschien iets voor ons?

De hoeveelheid plastic die we elke dag weer gebruiken is verbazingwekkend. Elke minuut worden er wereldwijd een miljoen plastic flesjes verkocht, waarvan nog niet de helft wordt ingeleverd voor recycling. Slechts 7 procent wordt daadwerkelijk omgezet tot een nieuwe fles, de meeste belanden gewoon op de vuilnishoop of in de oceaan. Om nog maar te zwijgen over plastic verpakkingen van eten en spullen. De vervuiling is zo erg dat microplastics in al ons eten en drinken zit. Zelfs je kraanwater zit er vol mee. De Britten zijn momenteel geobsedeerd en doen plastic in de ban. Van rietjes tot festivals tot afvalvrije supermarkten. Misschien iets voor ons Nederlanders?

Leren van de Britten

In Groot-Brittannië lijkt iedereen er aan te moeten geloven. De anti-plastic golf is niet te ontwijken. Dit komt onder andere door de documentaire Blue Planet, waarin David Attenborough miljoenen mensen laat zien hoe prachtige zeedieren het slachtoffer worden van acht miljoen ton plastic die de oceaan ieder jaar te verduren krijgt. Maar het is zeker geen ver-van-mijn-bed-show. Het is hier niet veel anders is, want ik vind nog plastic flesjes diep in het Leenderbos vlakbij mijn huis. Iedereen die wel eens een paar daagjes Londen doet, ziet bermen vol plastic flessen liggen. De Londense riolen raken zo verstopt door plastic, dat de Museum of London een brok rioolvet tentoonstelt. Ironisch is dat het vet, oorspronkelijk het gewicht van elf dubbeldekkerbussen en de lengte van Tower Bridge, voornamelijk ontstaan is door smoelendoekjes. De doekjes die juist de volkshygiëne zouden moeten verbeteren.

Lees ook: Welke invloed heeft roken eigenlijk op het milieu? (Spoiler: veel)

Nu de Britten met hun eigen ogen hebben gezien wat plastic met onze aardbol en gezondheid doen, trappen ze vol op de rem. De Britse regering wordt opgejaagd om van hun luie reet af te komen. Zo suggereert minister van Milieu Michael Gove dat plastic rietjes verboden zullen worden. Dit zou mensen forceren om herbruikbare en eenvoudig recyclebare rietjes te gebruiken. Bovendien hebben ze beloofd opnieuw te kijken naar statiegeld. Premier Theresa May wil binnen 25 jaar alle ‘vermijdbare’ plastic uitbannen. Hoewel wij wel al statiegeld gebruiken, blijf ik me afvragen waarom dit niet ook op kleine flesjes en blikjes wordt ingevoerd. Gelukkig gaat Den Haag hier binnenkort over discussiëren.

Laat het niet over aan de overheid

Maar niet iedereen wil zo lang wachten. Festivals zoals het gigantische Glastonbury wil vanaf volgend jaar plastic uitbannen. Momenteel kun je er al een stalen hervulbare fles halen, maar dit is optioneel. De gemeente Amsterdam volgt, door vanaf 2020 geen plastic meer toe te laten op evenementen en festivals. Nu de rest nog.

Bovendien is er een nieuwe trend overgewaaid vanuit Zweden. Britten zijn er massaal aan begonnen, en het is ook een oprecht goed idee voor ons. Het heet ‘plogging’. Het idee is dat joggers zwerfafval oprapen en opruimen – goed voor het milieu en goed voor wat extra lichaamsbeweging. Dus goede tip voor je volgende hardloopsessie: neem een vuilniszak mee en buk eens een keer.

Afvalloos winkelen

De eerste afvalloze supermarkt van Groot-Brittannië merkt ook dat het aantal klanten flink is toegenomen. Bij Earth.Food.Love-minisupermarkt in Totnes vul je je eigen potten met allerlei lekkers. Als je onvoorbereid naar de winkel komt, kun je altijd een papieren zakje meenemen. Tandenborstels van duurzaam hout en herbruikbare inlegkruisjes liggen tussen de havermout, wasmiddel, nootjes en meer. Oud-voetballer Richard Eckersbey richtte de winkel op met een nobel doel: hij houdt de prijzen zo laag mogelijk en winst is niet zijn oogmerk. Hij heeft geen ambitie een keten te beginnen: “Ik hoop dat anderen dit concept volgen.”

In Nederland lopen deze afvalloze winkels helaas nog niet zo’n storm. Winkels als Opgeweckt in Groningen, GOODsONLY in Zutphen en Bag&Buy in Utrecht moesten relatief snel sluiten vanwege te weinig klandizie. Kitty Koelemeijer, hoogleraar Marketing & Retailing aan Nyenrode Business Universiteit, vertelt: “Mensen hebben weinig tijd en ook al vinden ze milieuvervuiling belangrijk: dat verdwijnt naar de achtergrond als ze snel boodschappen moeten doen.” Maar ook de prijs zou een flinke factor kunnen zijn. Hoewel de prijzen vergelijkbaar zijn met het gewone bio-assortiment, ervaren klanten dit anders. Toen Opgeweckt moest sluiten, vertelde de eigenaar: “Nu het leegverkoop is, staan de mensen ineens voor de deur alsof het hier de V&D is. Blijkbaar is het toch niet zo moeilijk om je eigen potje of zak mee te nemen.” Waarom lukt het andere landen wel? Dat blijft speculeren. Misschien zijn Nederlanders toch te gierig, of misschien moeten we nog even wennen. Het is ook wel moeilijk opboksen tegen giganten als Albert Heijn.

Een betere wereld begint bij jezelf

Het bekende gezegde is natuurlijk ontzettend toepasselijk in deze situatie. Plastic afval is een van de grootste milieurampen, en er kan veel aan gedaan worden. Maar dat kunnen wij zelf ook al doen. Denk aan een herbruikbare fles kopen in plaats van telkens plastic flesjes. Kiezen voor duurzamere verpakkingen. Minder vaak en groter inslaan. Neem vaker je eigen verpakkingen mee naar de bakker of de groenteboer. Ga eens ploggen. Er is genoeg te doen om onze kleine kikkerlandje mooier en vooral schoner te maken.

Lees ook: Zo maak je in 4 simpele stappen jouw telefoongebruik duurzamer