Unsplash

Ouders suïcidale Emma (16) zijn wanhopig: de wachtlijst voor hulp is te lang

Stel je voor dat iemand in je omgeving ziek is. Bijvoorbeeld kanker, diabetes of zelfs alleen al een gebroken been heeft. Dan zou je de volgende dingen toch nooit tegen diegene zeggen? “Je zou je moeten focussen op de goede dingen, het zit allemaal in je hoofd”, “Ik denk niet dat je elke dag medicijnen zou moeten innemen” en “Iedereen maakt zo iets mee, stel je niet zo aan. Je hebt gewoon medelijden met jezelf”. Onze samenleving zou het daarnaast niet pikken als diegene al 3,5 jaar niet geholpen wordt. Maar dat gebeurt wel bij de 16-jarige Emma, die niet fysiek ziek is, maar psychische problemen heeft. “Emma wil dood”, schrijft haar moeder in een Facebookbericht. “We zijn ten einde raad.”

Haar oproep om snel iets te veranderen in Nederland is al meer dan 50.000 keer gedeeld. Aanleiding van het bericht was een nieuwe zelfmoordpoging van Emma.

Hoeveel zelfmoordpogingen moeten we nog meemaken? Een geslaagde poging en we zijn haar kwijt.

Emma heeft last van verschillende psychische klachten: borderline, posttraumatische stressstoornis, autisme en ADHD. Deze combinatie zorgt ervoor dat ze vastloopt in de gespecialiseerde ggz-zorg. Emma kan wel geholpen worden, maar staat sinds april al op de wachtlijst van een van de weinige ggz-klinieken die haar kan helpen. De instelling heeft maar acht bedden. Dit verhaal van Emma raakt je misschien, maar het erge is dat Emma een van de duizenden mensen is die niet de hulp krijgen die ze nodig hebben.

Lees ook: 13 Reasons Why: we moeten meer praten over zelfmoord

Hoe kan dit?

“Dat dit mogelijk is in een welvarend land als Nederland”, schrijft moeder Claudia. “Bij (ernstige) psychiatrische problemen, waarbij zicht op verbetering cruciaal is, laten ze je in de kou staan. Dan word je in Den Haag niet serieus genomen.” Hoe kan dit, vraag je je misschien af. Emma’s situatie is toch levensbedreigend? Hoe kan het dat zij niet geholpen wordt?

Foto: UnsplashFoto: Unsplash

Geld, gemeentes en geld

Een van de oorzaken van het beperkt aantal bedden is dat de gemeente sinds 2015 verantwoordelijk is voor de jeugdzorg, volgens ggz-instelling Parnassia. “De meeste gemeenten kopen een lichtere vorm van zorg in en niet deze dure vorm”, vertelt hun woordvoerder. Vorige week nog uitten 240 kinderpsychiaters grote zorgen over de zorg. Sinds de gemeenten verantwoordelijk zijn – met minder geld – lopen de wachttijden op.

Maar feit is dat zelfmoord doodsoorzaak nummer één is onder jongeren. Bijna de helft van de jongeren heeft last van psychische klachten, gelukkig meestal niet zo ernstig. “Toch zijn er te veel mensen die de zorg wél nodig hebben, maar te weinig plekken die gespecialiseerd zijn”, vertelt Kim, een 22-jarig meisje dat autisme, angst- en eetproblemen heeft. Door haar blog en Instagramaccount Dansen in de storm heeft ze veel contact met mensen met psychische klachten. “Ze kunnen extra bedden plaatsen, maar dan kunnen ze minder hulp aan de individuen bieden. En hoogstwaarschijnlijk krijgen ze voor die extra bedden niet betaald.”

Lees ook: Wat als je altijd bang bent om de deur uit te gaan? Sophie (21) had straatvrees

Crisisopvang is geen behandeling

Emma zit momenteel in een crisisopvang. Kim legt uit dat zo’n crisisopname haar niet beter zal maken. “Een crisisopname is geen behandeling”, zegt ze. “Want als je in crisis bent, ben je niet stabiel genoeg om hulp te ontvangen. Meestal komen mensen er slechter uit dan ze erin gingen. Het helpt niet. Ook niet als het puur om de ‘rust’ gaat. Het is bijna nooit rustig op zo’n afdeling, want ja, het is crisis. Er wordt dagelijks wel op de alarmknop gedrukt.

Dat houdt in dat er minimaal vier of vijf (soms wel 7) man komt aangerend, iemand ‘naar de grond werkt’ en daarna in een isoleer zet om rust op de afdeling te creëren.

Als je erover nadenkt… Als je alleen in complete paniek en een extreme doodswens halfnaakt achter wordt gelaten – want je mag je eigen kleding niet aanhouden, dat kan gevaarlijk zijn – word je niet snel rustiger, lijkt mij. Je leert bij een crisisopname daarnaast hooguit meer ‘manieren’ om jezelf iets aan te doen of om weg te lopen en zo.”

Foto: Flickr/Liz SpikolFoto: Flickr/Liz Spikol

“In 2013 zat ik met een meisje in groepsbehandeling”, zegt Kim. “Ze zit sindsdien in ‘crisis’. Zonder echte behandeling en dus zonder uitzicht… Het is gewoon bizar. Er is bijvoorbeeld maar één opnameafdeling in heel Nederland die echt gespecialiseerd is in behandeling (opname) voor volwassenen bij autisme. Zij hebben ook minimaal 9 maanden wachttijd. Tot die tijd moet je het dan maar redden met de behandelaar die al niet meer weet wat te doen, anders hadden ze je niet aangemeld voor de opname. En als je dan na 9 maanden wordt opgenomen, weet je nog niet eens zeker of je de behandeling aankunt, of de behandeling passend is etc…”

Ik hoop dat Emma snel de hulp krijgt die ze nodig heeft.

Lees ook: De depressieve Noirona ontkracht 8 veelvoorkomende vooroordelen over depressie

Verschil in fysieke en mentale zorg

De ouders van Emma vinden het onbegrijpelijk dat er voor hulp in de (jeugd)psychiatrie wachtlijsten zijn, die bij de ‘gewone’ zorg in een ziekenhuis nooit maatschappelijk zouden worden geaccepteerd. “Stel je voor dat jij je daar zou melden met een vleesetende bacterie in je been en dat je verteld zou worden dat je moet wachten”, zegt vader Pascal. “Terwijl je weet dat je je been kunt verliezen en vervolgens zelfs kunt sterven. Dat zou toch gewoon niet kunnen? Waarom kan het hier dan wel?” Het wordt tijd dat we de geestelijke gezondheidszorg – net zo – serieus gaan nemen. Dat we het als samenleving niet langer pikken dat de duizenden mensen als Emma en Kim zó lang niet de hulp krijgen die ze nodig hebben. Deel bijvoorbeeld dit bericht, of die van Emma’s moeder.


Dit artikel werd al 44 keer gedeeld.
Uitgelicht