Flickr/Bas Bogers

Waarom klagen Nederlanders zoveel als we wél tevreden zijn met ons leven?

Dingen die typisch Nederlands zijn: 1) met z’n allen supergezellig in een kring gaan zitten op een verjaardag, 2) zodra het boven de 15 graden is een korte broek aantrekken en 3) zodra het onder de 15 graden is praten over de Elfstedentocht. Maar het meest kenmerkende aan Nederlanders is toch wel het klagen. We klagen over het weer, over de files, over de NS, de politiek, over onze (schoon)moeders en onze collega’s. Tijdens het drinken van een wijntje, bij het koffiezetapparaat en zéker op Facebook. Maar nu blijkt uit onderzoek dat we ons stiekem van binnen best tevreden voelen. Of nou ja, dat we minder ontevreden zijn dan 25 jaar geleden. Nederland staat bovendien in de top tien gelukkigste landen ter wereld. Waarom klagen we dan zoveel?

Pak een bak popcorn, klik de reacties van een willekeurige Facebookpost aan en je hebt het gevoel alsof heel Nederland boos, cynisch en vooral ontevreden is. Uit het onderzoek van het Sociaal Cultureel Planbureau blijkt nu dat het tegenovergestelde waar is. We beoordelen ons leven gemiddeld met een 7,8 (en wat ben je blij als je dat cijfer voor een tentamen haalt 😉 ), we zijn niet cynisch over de politiek, 80 procent vindt dat de democratie in het algemeen goed werkt en we zijn positiever over immigranten gaan denken. In 1994 vond nog 49 procent dat er te veel mensen met een andere nationaliteit in Nederland wonen, in 2017 blijkt dat percentage te zijn gedaald naar 31. Het Sociaal Cultureel Planbureau (SCP) heeft de cijfers vergeleken met die van 25 jaar geleden en wat blijkt: wij Nederlanders zijn een stuk meer tevreden. Toch klagen we wat af.

We klagen om te overleven

De eerste reden dat wij zoveel klagen: we kunnen er niets aan doen. We zitten zo in elkaar om de negatieve dingen eerder te zien dan de positieve dingen. Dat heet de negativity bias. Die bias is nog overgebleven uit de tijd van de Neanderthalers. Toen moest je snel zien of eten giftig was of dat een dier een roofdier was. We zien de negatieve dingen eerder dan de positieve, omdat we dat toen nodig hadden om te overleven. Maar als we nu naar ons eigen leven kijken, blijken de dingen die op dat moment verschrikkelijk leken (zoals die hoosbui) uiteindelijk geen invloed te hebben op ons geluk.

Nog een reden waarom we zoveel klagen: het lucht op. Ooit gemerkt dat zeiken over iets gewoon eigenlijk heel lekker is? Dat komt omdat klagen je helpt de dingen op een rijtje te zetten, te ordenen en behapbaar te maken. Als je al je frustraties probeert te onderdrukken, zul je er vaak juist langer en meer over na gaan denken.

Lees ook: 7 tips: van huilend op je baan, naar juichend opstaan

Klagen = vrienden maken

Maar klagen heeft ook een sociale taak. Denk maar aan het weer. Het is in Nederland nooit goed. Óf het regent. Óf het is te koud. En als het eenmaal een beetje warm is, klagen we dat het toch wel echt heet is. De reden dat we over het weer klagen bij het koffiezetapparaat, is omdat het onderwerp toegankelijk is. Iedereen vindt daar wel wat van. Maar vooral omdat je, als je samen zeikt, vanaf dat moment praktisch bijna BFF’s bent. Psychologen ontdekten dat wanneer twee mensen allebei ergens een hekel aan hebben, die negativiteit ze dichter bij elkaar brengt. Zelfs nog meer dan als je samen ergens lyrisch over bent. Als je samen ergens over klaagt, deel je iets gemeenschappelijks en ontstaat er een connectie. Indirect maakt klagen je dus gelukkiger.

Dat we veel klagen over dingen als de politiek of de economie, komt doordat we in de media en op internet constant zien dat de dingen niet zo lekker gaan als ze misschien in ons eigen leven wel gaan. Als we klagen over een bepaalde situatie is het dan ook vaak met de insteek “met mij gaat het goed, maar met ons niet”.

Lees ook: Hoe kun je je negatieve gedachtes omzetten naar positieve?

Maar al die ontevreden mensen op Facebook dan?

Volgens adjunct-directeur Rob Bijl van het SCP staat niet de héle bevolking te juichen over de staat van het land.

Er bestaat een groep, zo’n 15 procent van de bevolking, die zich niet gehoord voelt. Die laat nu wél van zich horen.

Volgens Bijl hebben de media de neiging dit verschijnsel uit te vergroten en doet social media er nog een grote schep bovenop. Dit levert geen goed beeld van de werkelijkheid op. Maar omdat het vooral deze groep is die schreeuwt op Facebook, gaan mensen dit wel als de werkelijkheid zien. En vervolgens klagen over de staat van de samenleving…

Als jouw Facebook tijdlijn weer eens is veranderd in een klaagmuur, weet dan dat we over het algemeen eigenlijk best tevreden zijn. 😉