Pexels

Wordt je gedrag meer bepaald door je genen of door je omgeving?

“Dat heb ik van mijn moeder/vader geërfd.” Je hebt het vast weleens gezegd. Wat je ermee bedoelde is: die karaktereigenschap heeft mijn vader of moeder, en die heb ik nu ook. Er wordt vaak vanuit gegaan dat het door je genen komt, maar dat hoeft helemaal niet zo te zijn. Misschien ben jij wel heel koppig, omdat je van kinds af aan het koppige gedrag van je vader hebt gezien. Dus, hoeveel van jouw persoonlijkheid ligt vast in de genen (nature), en wat komt door de opvoeding en omgeving (nurture)?

Om uit te zoeken hoe het nou precies zit met nature en nurture besloot ik het in de meest extreme hoek te zoeken: seriemoordenaars. Bestaat er een ‘seriemoordenaars gen’? Als je weleens een Amerikaanse crime serie hebt gekeken, weet je misschien wel dat er ‘profilers’ bestaan. Forensisch psychiater Helen Morrison was er één en schreef er een boek over: “De afgelopen dertig jaar werd ik geconfronteerd met de meest bizarre drijfveren van seriemoordenaars”.

Ik heb de hele wereld rondgereisd om erachter te komen wie ze zijn, waar ze zich verbergen en wanneer ze doden.

Een seriemoordenaar is over het algemeen een blanke man tussen de twintig en veertig jaar. Bovengemiddeld intelligent, maar presteert op school matig door onzekerheid en seksuele frustratie. Meestal komt hij niet uit een gelukkige familie. In veel gevallen is er sprake van seksueel misbruik of geweld binnen het gezin. Dit betekent niet dat vrouwen, oudere mannen of mensen die niet seksueel misbruikt zijn, geen seriemoordenaar kunnen worden. Er zijn natuurlijk uitzonderingen.

Biologische kenmerken

Maar de grote vraag is: blijkt uit onderzoek dat seriemoordenaars ook biologische kenmerken gemeen hebben? Het blijkt dat de de amygdala, het emotiegebied van de hersenen, wat kleiner is bij deze mensen, waardoor ze minder goed reageren op emotionele reacties van anderen. Ook kan er sprake zijn van een afwijking bij de prefrontale cortex. Die is belangrijk voor het onderdrukken van impulsiviteit en het inzien van de gevolgen van bepaald gedrag. Je genen spelen dus wel degelijk een rol als je seriemoordenaar bent, maar eigenlijk is het een combinatie van genen, omgeving én opvoeding.

Diezelfde conclusie trok ik al toen ik uitzocht waarom de één verlegen is en de ander totaal niet. Ik sprak met postdoctoraal onderzoeker Gerine Lodder van de Rijksuniversiteit Groningen. Ze vertelde:

Kinderen die bijvoorbeeld van hun ouders leren om altijd voor zichzelf op te komen en zich uit te spreken, gedragen zich meestal anders dan kinderen die leren om voorzichtig te zijn.

“Natuurlijk spelen genen ook een rol, alleen werkt het anders dan bijvoorbeeld de kleur van je ogen. Die ligt gewoon vast, terwijl het bij verlegenheid waarschijnlijk zo is dat je bijvoorbeeld gevoeliger bent voor je omgeving en sneller stress ervaart.”

Lees ook: Hoe het komt dat de één verlegen is en iemand anders totaal niet

Onderzoek naar tweelingen

Tegenwoordig wordt er door tweelingen te bestuderen onderzoek gedaan naar de invloed van aan de ene kant de genen en aan de andere kant de omgeving. Het is een beetje ingewikkeld, maar tweelingen hebben ten eerste overeenkomsten in het DNA (maar zijn natuurlijk niet helemaal gelijk) en de omgeving is bij tweelingen ook vrijwel hetzelfde. Kleinschalige onderzoeken hebben dan soms spectaculaire resultaten, terwijl het volgende kleinschalige onderzoek weer compleet het tegenovergestelde bewees. Gelukkig had iemand het geniale idee om vijftig jaar aan onderzoeken te analyseren. Maar liefst 2.748 onderzoeken werden bekeken, waarin 2,2 miljoen tweelingen werden onderzocht.

Foto: PexelsFoto: Pexels

Maar ja, wat zijn dan de resultaten uit dit überonderzoek? Er blijkt ongeveer evenveel invloed te zijn van de genen (49 procent) als vanuit de omgeving! Nu was die invloed wel afwijkend bij verschillende eigenschappen. De lengte, gehoorsterkte en huidskleur bleek voor bijna tachtig procent bepaald door de genen. En de sociale waarden van een persoon (katholiek of islamitisch bijvoorbeeld) worden voor 75 procent door de omgeving bepaald.

Een echt antwoord op het nature-nurture gebied is dus niet te geven, maar één ding is zeker: jouw gedrag wordt zeker bepaald door je genen en ook zeker door jouw omgeving.

Wil je op de hoogte blijven? Volg ons ook op Instagram en Facebook.