Unslpash

Waarom jij je verdedigt als ik zeg dat ik vegan eet en uitleg waarom

De Griekse filosoof Aristoteles zei ooit dat men moet streven naar het vinden van een gulden middenweg. Dat kan ook worden opgevat als streven naar de beste versie van jezelf, want dat is voor iedereen gunstig. Daarbij hoort bijvoorbeeld uitzoeken wat de beste manier is om te sporten, maar ook wat het beste is om te doen voor je lichaam en de planeet. Als je je daarin verdiept kom je – op dit moment – uit op een plantaardig dieet. Het is wetenschap. Het is een feit waar je niet omheen kunt. Als het uitkwam op een puur vleesdieet had ik je dat aangeraden, maar het is gewoon niet zo. En toch, als ik dit vertel en uitleg, reageren aardig wat vleesetende mensen met een schuldig, slecht, of boos gevoel. Maar waarom reageren ze zo?

Ik merkte dat aan het onderwerp eten sterke emoties zijn verbonden. Mensen kunnen trots zijn op hoe en wat ze eten en lekker vinden. Weer andere opvattingen zijn diep genesteld in de cultuur of onze Westerse samenleving. Voor mij was het niet moeilijk om te accepteren dat als ik vlees, zuivel, en eieren eet ik het meest schadelijk bezig ben voor mijzelf, de planeet, de dieren, en zelfs andere mensen. Waarom voelen zoveel mensen zich dan kut of schuldig wanneer ik ze dat vertel?

Je wilde het niet weten

Inmiddels heb ik een aantal verschillende reacties gehad. Van mijn beste vriendin, een schoolvriend en mijn eigen vader kreeg ik te horen “Ik wil het niet weten” toen ik begon over het feit dat niet per se suiker de oorzaak is van suikerziekte, maar grote hoeveelheden vet. Wat eigenlijk altijd zit in bewerkte en dierlijke producten. Wist je dat in bijna alle gevallen diabetes type 2 is om te keren met met een plantaardig dieet? Hetzelfde geldt voor een scala aan hartziektes, trouwens. Twee dingen die de voedsel- en de medische industrie maar wat graag verborgen houden zodat jij klant blijft van hen beide.

Niet willen weten wat je aanricht en wat je eigen aandeel is in iets, vind ik ergens gewoonweg onverantwoordelijk. Het is vergelijkbaar met een dief die zich drukker maakt om zijn arrestatie dan om zijn gepleegde misdaden. Die analogie volgend denk jij misschien “Kut, ik wil niet stoppen met vlees eten, waarom vertel je me dit!” in plaats van een variant op “Wow, ik wist niet dat mijn eetgewoontes zóveel schade aanrichten”. Heb op z’n mínst de ballen om aan te horen wat jouw impact is.

Toen ik nog niet milieu- en lichaamsbewust bezig was mocht ik – terecht – niet te lang douchen van mijn vader. Maar twee jaar verder wil hij absoluut niet horen dat hij tot 1500 liter water bespaart als hij een dag geen rundvlees eet. Meer dan iemand ooit op een dag kan douchen.

Lees ook: Veel minder douchen en toch net zo schoon blijven: zo werkt het

Je was of bent niet van plan het te veranderen

Je wilt dus niet weten wat de schade is van wat je aanricht, zodat jij op dezelfde destructieve manier door kunt blijven eten. Zodat jij je gedrag niet hoeft aan te passen. Want dat is lastig. Want dat is moeilijk. Het ergste is nog dat de voedselindustrie mensen met deze mentaliteit op hun wenken bedient aangezien ze alle ranzigheid dat het slachten van dieren met zich meebrengt ver van je vandaan houdt. En dat doen ze maar al te graag. Jammer voor hen, maar daar doe ik niet aan mee. Het bloed op de handen van de slager zit net zo goed op die van jou. Jij creëert de vraag, hij slechts het aanbod.

UnsplashUnsplash

Je gelooft niet dat jouw verandering iets teweeg brengt

Ik heb zelf ondervonden hoe groot mijn impact alleen al kan zijn. Ik schrijf erover, en nestel daarmee zaadjes in de hersenen van duizenden mensen. Soms hoor ik vanuit de meest onverwachte hoeken “Ik heb je artikel gelezen man, ik ben er wel over na gaan denken.”

Bewustwording is de eerste stap naar verandering. En ik praat erover. Prachtig vond ik het, toen de grootste (iets letterlijker dan gewenst) vleeseter uit mijn vriendengroep naar me toe kwam om te zeggen dat ik hem overtuigd had twee weken zonder vlees eens te proberen. Na slechts een paar dagen was er al 2,5 kilo af. Zijn familie had-ie ook meegekregen om minder vlees te eten, en ze hadden allemaal de overstap gemaakt van wit brood naar volkorenbrood. Dat is slechts één van de succesverhalen.

Jíj kunt als de eerste druppel in het water zijn die langzaam verandert in een enorme golf aan verandering. Hoe meer mensen die pionier durven te zijn, des te meer mensen zij aansteken die op hun beurt weer nieuwe golven zullen creëren. Viva la (verde) revolución!

Je denkt vlees (en melk en ei…) nodig te hebben voor je eiwitten

Weet je waar de eiwitten vandaan komen die in het vlees van dieren zitten? Uit het gras en het andere plantaardige voedsel dat ze eten! Je krijgt dus tweedehands eiwitten binnen. Maar dat is het ergste verschil nog niet eens. Dierlijke eiwitten roepen ontstekingsreacties op in het lichaam. Andere effecten van dierlijke eiwitten zijn meer kans op kanker, leverfalen en slechtere botten.

Plantaardige eiwitten hebben géén van dit soort nadelige effecten, en hebben eigenlijk alleen maar voordelen. Tel daarbij op dat veganisten vaak een hóger eiwitgehalte eropna houden in vergelijking met vleeseeters (bonen for the win!). En alle tegenargumenten – lees: excuusjes – op dit vlak verdwijnen als sneeuw voor de zon. Waar je je beter druk over kunt maken is je vezelinname. Ongeveer 90% van de Nederlanders krijgt daar te weinig van binnen. Mag jij raden waar er wel veel vezels in zitten. 😉

Lees ook: Eiwitshakes: vrijwel nutteloos en ze doen meer kwaad dan goed

En vitamine B12

Dat is opgelost met één vitamine B12-supplementpilletje per week. Nu dat uit de weg is, daag ik jou uit om eens een week lang je eten bij te houden in de Eetmeter-app van het Voedingscentrum. Grote kans dat jij van een scala aan andere dingen te weinig binnenkrijgt.

Je bent ervan overtuigd dat we vleeseters zijn

Heb je wel eens de tanden van een tijger, of zelfs een kat gezien? Stuk voor stuk driehoekig, en vlijmscherp – snijtanden gemaakt om te scheuren. De beweging die ze maken met hun kaken is op en neer. Daarnaast hebben de tongen van katachtigen smaakpapillen die de opgeslagen energie (het biomolecuul ATP) in vlees proeven. Ook hebben alle vleeseters een korte dikke darm zodat het verteerde voedsel niet zo lang in hun lichaam blijft. Dát zijn lichamen gebouwd om vlees te eten.

Foto: <a href="https://www.flickr.com/photos/8070463@N03/8469593551/">Tambako the Jaguar</a> Foto: Tambako the Jaguar

Wij hebben een lange dikke darm – zoals herbivoren dat hebben. Door de lengte van onze dikke darm krijgt vlees de kans te fermenteren in onze buiken. Zo krijgen schadelijke aminozuren vrij spel, wat tot ontstekingen kan leiden in het maag-darmkanaal. Planteneiwitten hebben veel minder aminozuren in zich, en zorgen dus ook veel minder snel voor dat soort complicaties.

Wij zijn zoetekauwen. Op het puntje van onze tong zitten de smaakpapillen die zoetigheid proeven. We hebben bijna alleen maar kiezen en onze snijtanden zijn niets vergeleken met die van een carnivoor. Onze kaken bewegen zijwaarts – we (ver)malen voedsel. Wederom zoals herbivoren, planteneters, dat doen. Daarnaast is de mens van origine altijd op zoek geweest naar knollen en fruit.

Lees ook: 5 gezonde foodhacks om gemakkelijk je eetpatroon te verbeteren

Omdat het altijd al zo gaat

Mensen evolueren, individueel maar ook als samenleving. Er was een tijd waarin we niet anders konden en het aten uit noodzaak: vroeger. Er was een tijd waarin we niet anders wisten: tot voor kort. Nu beginnen we wel beter te weten. Jíj weet nú beter. Nu hebben we wel andere opties. Vlees eten is niet langer nodig voor onze survival. Ook de wetenschap is duidelijk – ook al lobbyt de voedselindustrie nog zo hard, doet het nog zo hard haar best om twijfel te zaaien. De tabaksindustrie deed jaren geleden precies hetzelfde. Onafhankelijke fysiologen hebben het antwoord al tijden, dus haal je informatie niet van door overheden gesponsorde organisaties die duidelijke belangen hebben bij het verdoezelen en achterhouden van informatie.

De meeste veganisten weten precíes waarom ze veganist zijn. Maar heb jij je wel eens afgevraagd waarom je vlees eet? Ik zou verrast zijn als je met een ander antwoord komt dan “het is er met de paplepel ingegoten” (letterlijk) of “gewoon … omdat het lekker is”. Niets meer, en niets minder.

Ik vind het niet gek dat veel mensen zich slecht of boos voelen, want je begint je onherroepelijk schuldig of op z’n minst aangevallen te voelen wanneer een veganist eenmaal antwoord geeft op de vraag “waarom eet je geen vlees?” Je wordt namelijk geconfronteerd met het feit dat het wel degelijk beter kan. Dat je eetgewoontes schadelijk zijn. En jij wilde gewoon even genieten van je sappige kippetje, geen levensverpestend advies.

Foto: PexelsFoto: Pexels

Natuurlijk is het allemaal niet leuk om te horen

Je weerstand is helemaal te begrijpen. Je wilde het niet weten, en nu moet je er iets mee. Je weet nu wat ‘juist’ is om te doen. Of je moet het negeren, en actief proberen te vergeten. Al je argumenten over waarom je vlees eet zijn verworpen of ongeldig verklaard. Daarom voel je je neerslachtig, of zelfs schuldig. Dat is je verantwoordelijkheidsgevoel, je geweten. Ik denk dan: tja, jammer dan. Het is voor iedereens bestwil. Jij vindt het misschien vervelend om te moeten weten. Maar het is voor iedereen nog vervelender als je niet meedoet.

Ik zit nu ergens tussen vegetarisch en veganistisch in – dus nog steeds niet volledig veganist. Ik loop echter ook niet weg voor de informatie, want vorige maand at ik nog vis en kaas. Ik steek mijn kop niet in het zand. Ik neem wel verantwoordelijkheid voor de schade die ik aanricht. Ik probeer actief mijn levensstijl te veranderen, ook al vind ik soms nog best lastig. Inmiddels ken ik gelukkig het genot van na het avondeten je lekker te voelen over je volledig plantaardige en verrassend smakelijke creatie, in de wetenschap dat je minimale schade hebt aangericht. Daar doe ik het voor. Daar zouden we het allemaal voor moeten doen.

Gouden tip

Tip: weet je niet waar je moet beginnen als je veganist wilt worden of je bent nog niet volledig overtuigd over het hoe en waarom ervan? Kijk de documentaire “What the Health” op Netflix. Ook al is de film niet 100% accuraat vanwege bepaalde overdrijvingen, blijft er veel van de keiharde waarheid overeind staan. De eerste 6 minuten waren in ieder geval voor een vriend en mij al genoeg om de laatste stap naar veganist te zetten. Dus dat belooft wat! 😉

Disclaimer: alle claims die ik in dit artikel maak zijn gebaseerd op wetenschappelijke onderzoeken die niet tot stand zijn gekomen via gesponsorde, belanghebbende organisaties. Currupt zooitje hoor, die voedselindustrie. Dit zijn de bronnen die ik niet kwijt kon in de tekst. Vet op insuline resistentie: 1, 2, 3Diabetes omkeren: 1, 2, 3, 4, 5, 6.