Pixabay

Opgebrand op je 20ste: het komt vaker voor dan je denkt

Een burn-out: het sluipmonster waardoor mensen soms jarenlang thuiszitten en niks kunnen. Wie denkt dat dat alleen voorkomt bij hooggeplaatste mensen van middelbare leeftijd die steeds moeten overwerken, heeft het goed mis. Steeds meer jongeren tussen de 20 en 30 hebben te maken met een burn-out.

Steeds meer jongeren zitten ziek thuis, met burn-out klachten. Dat maakt burn-outs de belangrijkste oorzaak van verzuim onder jongeren. De belangrijkste oorzaak dáárvan is een tijdelijk contract. Maar je hoeft niet eens een contract (of überhaupt een baan) te hebben om een burn-out te krijgen.

Anderen lazen ook: Een 0-urencontract is niet alleen maar slecht, dit zijn jouw rechten

Zelfs scholieren van een jaar of 16/17 krijgen namelijk last van een burn-out. Ze proberen zóveel te doen, goede cijfers halen, bijbaantje, druk sociaal leven, bijles geven en nog meer buitenschoolse activiteiten. Het zijn vooral gymnasium- en atheneumleerlingen die veel van zichzelf eisen. Driekwart van de tieners vindt dat er teveel druk op hun schouders wordt gelegd. Dit kan door ouders komen, maar ook door leraren en zelfs ‘de maatschappij’. Of door jezelf natuurlijk.

De verhoogde druk kan ook komen door het verwachtingspatroon van nu. Je wilt immers voldoen aan de verwachtingen die mensen van je hebben, en die zijn vaak hoger dan vroeger. Ouders willen nu dat hun kinderen ‘iets’ bereiken, en dat lukt volgens de ouders niet met een mbo-papiertje. Ook op sociaal vlak liggen de verwachtingen hoger: een foto plaatsen van jezelf, saai op de bank, is not done. Je wil laten zien dat je een spannend leven hebt.

Anderen lazen ook: Waarom zijn we ‘verslaafd’ aan social media en zijn likes tegenwoordig zo belangrijk?

Foto: PexelsFoto: Pexels

“Dat overkomt mij toch niet”

Dit is wat heel veel mensen denken, waaronder ik. En veel mensen die een burn-out hadden of hebben, dachten dat ook. Maar het kan iedereen overkomen, zelfs een nietsvermoedende achttienjarige scholier. Jorieke van Noorloos schrijft op haar blog over jong zijn en een burn-out hebben. Zij was achttien toen haar arts zei: “Gefeliciteerd, je hebt een burn-out.” Het eerste wat zij toen dacht was:

Oh nee, straks heb ik een gat in m’n CV

Bij Jorieke ging het mis toen ze net op kamers woonde en aan een nieuwe studie was begonnen. Ze kon haar draai niet vinden in de klas en werkte daarnaast ook nog eens 120 uur. Op een ochtend wilde ze de tram instappen maar ze kreeg hartkloppingen, ging hyperventileren en huilen. Maar ze ging toch naar school én maakte de dag af. Hierna stortte ze volledig in.

Ook bij Emma ging het op haar zeventiende (!) al mis. Zij dacht ook “Nee, dat gebeurt mij niet, dat is voor mannen van 50.” Ze had een leuke studie die ze eigenlijk fluitend deed, net als haar examen havo. Op haar nieuwe studie had ze het ‘lekker druk’, maar alleen met leuke dingen. Afspreken met vriendinnen, hobby’s, drie dagen per week werken, het ging haar allemaal makkelijk af. ’s Avonds lag ze in bed de planning voor de volgende dag al te maken, en als dat niet lukte werd ze gestrest. Leuke dingen kunnen je dus ook de das om doen.

Bij Esther (25) ging het iets later mis, op haar twintigste. Zij had een té perfectionistische persoonlijkheid en een té volle agenda, in het tweede jaar van haar studie communicatiewetenschappen. Haar omgeving vertelde haar ook om het iets rustiger aan te doen, maar haar motto was ‘you only live once’. En dat betekent dat je elke kans moet aangrijpen omdat je anders misschien wel iets leuks mist. Toen ze eenmaal de diagnose burn-out gekregen had, wilde ze alleen maar slapen.

Druk

Ik herken het gevoel wat deze meiden gehad moeten hebben zeker, je hebt een leuke opleiding waar je je best voor wil doen, je moet ook werken want je wil toch geld verdienen om leuke dingen te doen. Zo zitten alle doordeweekse dagen al vol, en je weekend moet je ook nog volplannen, anders heb je niks te vertellen op maandag (en je wil natuurlijk leuke dingen doen). Zo voel ik me soms gedwongen om m’n hele weekend vol te plannen, terwijl ik ook gelukkig ben als ik zaterdagavond op de bank lig. En dat is belangrijk: zeker en gelukkig genoeg zijn om te kunnen zeggen ‘oké, vanavond doe ik even helemaal niks’, en je daar goed bij voelen.

Lees ook: Smartphones geven ons eigenlijk veel stress, hoe gaan we hier het beste mee om?

Hetgeen wat vaak voorkomt bij een burn-out (wat blijkt uit de vele verhalen) zijn huilbuien, paniekaanvallen, vermoeidheid en het gevoel hebben dat je faalt. Dat je deze dingen niet ervaart, hoeft niet te betekenen dat je geen burn-out hebt. Het is belangrijk om naar jezelf en je lichaam te luisteren en als je merkt dat je het te druk krijgt, praat er dan met iemand over. Hou in je achterhoofd dat het jou ook zo kan overkomen, als je geen rust neemt. Het is prima om jezelf eens in de zoveel tijd te verwennen door even he-le-maal niks te doen.