Pexels

Ik zocht uit hoeveel invloed de scheiding van mijn ouders op mij heeft

Tegenwoordig wordt scheiden als normaal gezien. Eén op de drie huwelijken eindigt namelijk in een scheiding. Per jaar komt dat neer op zo’n 33.000 gescheiden mannen en vrouwen. Daar horen mijn ouders bij, die inmiddels alweer zo’n acht jaar geleden zijn gescheiden. Mijn ouders kunnen nog goed door één deur, maar ik zal de dag dat mijn vader ergens anders ging wonen nooit vergeten. Toen hij weg was, ging ik naar mijn kamer, zette ik keihard Kelly Clarkson aan en heb ik uren zitten huilen. Ik weet dus wat de gevolgen op korte termijn zijn, maar ik vraag me af of ik op latere leeftijd nog zal merken dat ik een kind ben van een gebroken gezin.

Een duidelijk antwoord zal ik niet krijgen, kom ik al gelijk achter als ik mijn zoektocht naar het antwoord start. Als je zelf een kind van gescheiden ouders bent, herken je de gevolgen op korte termijn waarschijnlijk wel: sommige kinderen voelen zich in de steek gelaten, anderen voelen onbegrip en verdriet omdat andere families nog wel intact zijn, en weer anderen duwen een ouder weg omdat die de schuld zou hebben. De lijst met mogelijke gevolgen is eigenlijk eindeloos. Mogelijk ja. Want een scheiding is nooit makkelijk, maar heeft wel op ieder kind een ander effect. Dat ligt niet alleen aan de leeftijd en het type scheiding, maar ook aan de persoonlijkheid van het kind.

Je zou een scheiding kunnen vergelijken met een rouwproces, waarbij fases van ontkenning, verdriet en woede heel gewoon zijn.

Dat zegt socioloog Ed Spruijt. “Gelukkig komt het met de meeste kinderen weer goed.” Driekwart van de kinderen weet uiteindelijk de situatie te accepteren en verder te gaan met hun leven. Maar dat betekent niet dat de opgegroeide kinderen er later nooit last van zullen ondervinden. Zo gaan kinderen als ze later groot zijn bijvoorbeeld vaker zelf scheiden, voelen zij zich vaker eenzaam en hebben ze op latere leeftijd een kleiner netwerk van familieleden en vrienden, dan kinderen die zijn opgegroeid met getrouwde ouders. Toen steeds meer mensen gingen scheiden, begon Judith Wallerstein met haar research naar het effect daarvan op de kinderen. De uitkomsten waren niet positief en zorgden voor veel kritiek. Ouders wilden de uitkomsten niet geloven. Maar Judith Wallerstein is nooit tegen scheidingen geweest. Zij zegt:

Kinderen die in een gezin vol ruzie en geweld opgroeien, zijn nog slechter af.

Gevolgen in de liefde

Kinderen van gescheiden ouders scheiden zelf dus sneller, maar hebben ook sneller bindingsangst. Ze vinden het moeilijker om aan een relatie te beginnen. Als je er niet aan begint, kun je namelijk ook niet scheiden. Maar het tegenovergestelde kan ook, blijkt uit het boek ‘Uit elkaar‘. Cornald Maas interviewde voor dit boek bijna honderd mensen van zeven tot 96 jaar. Zelfs als deze mensen zich in een gelukkige relatie bevonden, waren ze bang dat hun vriend(in), man of vrouw hen ooit zal verlaten. Alle ‘scheidingskinderen’ uit dat boek vergelijken hun eigen relatie met die van hun ouders. Ze willen het beter doen, hun eigen kinderen in harmonie grootbrengen. Als dat dan niet lukt, is het zelfverwijt groot.

Lees ook: 25 vragen die jou en je vriend(in) dichterbij elkaar brengen

Foto: UnsplashFoto: Unsplash

Loyaliteit

Sommige kinderen voelen zich op het moment van de scheiding alsof ze in een emotionele spagaat worden gedwongen. Ze vinden hun vader en moeder even lief en willen geen partij kiezen, maar voelen zich soms daartoe gedwongen. Dat gevoel hoeft echt niet altijd te ontstaan tijdens een scheiding, maar kan voor hun hele leven blijven. Uit het boek ‘Uit elkaar’ blijkt wel een ding: hoe minder last de kinderen van ruzie en het gevoel van kiezen hebben gehad, hoe minder de effecten zullen zijn op korte én lange termijn. Dat verklaart misschien ook waarom ikzelf bijvoorbeeld geen bindingsangst heb, of het nooit slecht op school heb gedaan.

Geluk van de ouders

Zo ben ik altijd van mening dat de kinderen ook oog moeten hebben voor het geluk van hun ouders. Als mijn ouders niet gelukkig waren in hun huwelijk, ben ik het ermee eens dat ze gescheiden zijn. Als mijn ouders gelukkig zijn, ben ik gelukkig. Dat blijkt alleen wel vaker een gevolg te zijn voor kinderen op de leeftijd dat mijn ouders zijn gescheiden. Zij passen zich aan aan de gevoelens van hun ouders en schuiven zo hun eigen gevoelens naar de achtergrond. Maar ja, misschien had ik het ook belangrijk gevonden dat mijn ouders gelukkig waren als ze niet gescheiden waren. Misschien zit het wel gewoon in mijn karakter. Daar zal ik nooit achterkomen.

Lees ook: Nee, je hebt niet per se een relatie nodig om gelukkig te zijn

Misschien herken jij je wel in bovenstaand verhaal. Wie weet heb jij hartstikke erge bindingsangst. Maar als jij oké bent met de scheiding van je ouders, kan het ook gewoon dat jij er uiteindelijk helemaal geen last van hebt, behalve dat je alle Sinterklazen en Kerstmissen dubbel moet vieren. Mocht je er wel last van ervaren: erover praten en ervaringen uitwisselen, helpt altijd. Doen!