Pexels

Waarom wil je iemand toch zo graag als je wordt afgewezen?

We hebben dit allemaal wel eens meegemaakt: je bent tot over je oren verliefd, maar je crush ziet het niet zo zitten. Het verstandigste om te doen is deze persoon te vergeten en verder te gaan met je leven. Maar we weten allemaal hoe dat gaat. We willen de persoon nog veel meer, je blijft er maar aan denken en je raakt haast geobsedeerd. Waarom? Waarom maken we het onszelf zo lastig door juist diegene te willen die we niet kunnen krijgen?

Het gekke is, is dat we dit in veel aspecten van ons leven wel heel goed kunnen. Hoeveel jochies willen niet professioneel voetballer worden? Maar wanneer ze merken dat ze toch niet zo goed kunnen voetballen als ze dachten, gaat hun aandacht al snel ergens anders heen. Ik wilde heel lang leraar worden, maar toen ik merkte dat ik nul komma nul geduld had met de irritante kinderen van tegenwoordig, heb ik het uit m’n hoofd gezet. Maar op liefdesgebied is het anders. Hier is het niet het talent wat je in de steek laat, maar iemand anders. En dat kunnen we blijkbaar niet loslaten.

Verslaafd aan de liefde

Hoewel het klinkt als een intens slecht Nederlands hiphop-nummer, lijkt het erop dat dit echt de wetenschappelijke verklaring is voor ons vreselijke gedrag. In 2010 was hier een erg interessant Amerikaans onderzoek naar. Door het gebruik van een MRI-scan, keek het onderzoeksteam naar de hersenen van 15 studenten die recentelijk waren afgewezen door hun partner, maar nog wel erg verliefd waren. Tijdens de scan kregen ze een foto te zien van de persoon die ze afwees. De opdracht vervolgens was om een wiskundige oefening te doen om ze af te leiden van hun romantische gedachten. Hierna kregen ze een foto te zien van iemand waarin ze niet romantisch geïnteresseerd waren.

Lees ook: Waarom willen we de dingen die niet mogen juíst doen?

Door middel van de scans konden de onderzoekers dus goed zien wat er gebeurde in de hersenen. Ze zagen dat bepaalde delen veel actiever waren tijdens het bekijken van de persoon die ze afwees. Je raadt het al: de hersendelen die te maken hebben met motivatie, beloning, verslaving, verlangen en fysieke pijn. De onderzoekers vertellen in Journal of Neurophysiology dat mensen in deze situatie eigenlijk te maken hebben met een drugsverslaving, “en de drug is de persoon die ons afwijst, en onze liefde onbeantwoord laat”.

Maar waarom?

Eigenlijk toch wel vreemd, dat we zo verslaafd zijn aan iets wat eigenlijk ons pijn doet. Waarom is dat zo? Ik ging op zoek naar een verklaring en de naar mijn mening meest logische heeft te maken met evolutie en hoe waardevol we iemand schatten. Hoogleraar filosofie met een achtergrond in neurowetenschappen Berit Brogaard legt uit hoe mensen met een bepaalde waarde interessanter voor ons worden: “Bij iedereen nemen we een bepaalde waarde aan. Als iemand ons niet wil of niet beschikbaar is voor een relatie, nemen we ze waar als ‘duurder’. Ze worden zo ‘duur’ dat we ze niet meer kunnen ‘veroorloven’. Evolutionair gezien is het voordelig om met de meest waardevolle persoon te paren.” Heel logisch dus dat we meer geïnteresseerd raken in de persoon die waardevoller wordt door ons af te wijzen.

Bovendien helpt het volgens Berit Brogaard ook niet dat we relatief verslavende persoonlijkheden hebben. Zeker na een lange relatie waarbij de lieve appjes, aanrakingen en seks ineens wegvallen, kan dit een soort afkickeffect hebben. Natuurlijk zijn wij mensen zo vervelend dat wanneer we enkel afgewezen worden, we verslaafd raken aan de gedachten over wat er wellicht kon zijn. Dit kan leiden tot een obsessie, wat eigenlijk een soort van verslaving is.

Voor mensen met verlatingsangst kan het nog erger zijn. Deze mensen zoeken volgens Berit Brogaard vaak naar mensen die hen pijn doen. Denk bijvoorbeeld aan opgroeien met een emotioneel onbeschikbare vader. Romantisch afgewezen worden voelt dan bekend, en wij mensen gedragen ons altijd naar dingen die bekend zijn. Ben je zo gewend om afgewezen te worden, bijvoorbeeld in je jeugd? Dan zoeken we onbewust naar dezelfde scenario’s, om ‘het einde te veranderen’.

Denk je nou bij jezelf: “Jezus, wat zijn we toch eigenlijk kut als het om liefde gaat”? Dan ben ik het volledig met je eens. Want loslaten is duidelijk niet onze sterkste kant. Zo zie je wel dat hard to get spelen echt werkt.