Pexels

Heb jij last van keuzestress? Zo ga je ermee om (en leer je keuzes te maken)

Keuzes maak je iedere dag want, of je het nou leuk vindt of niet, het leven bestaat uit keuzes maken. Van kleine zoals je ontbijt of je outfit, tot grote zoals je opleiding, je werk of je levensdoelen. De één neemt al fluitend overal het al dan niet juiste pad, de ander heeft enorm veel last van keuzestress. Maar waarom hebben sommige mensen zo intens veel moeite met keuzes maken? En nog veel belangrijker: hoe deal je met keuzestress?

Oorzaken keuzestress

Over keuzestress is genoeg te vertellen, maar je weet pas echt hoe het voelt als je het zelf meemaakt. De informatie waarmee je wordt overspoeld tijdens een keuze wordt eigenlijk te veel, en dat heeft niks met de complexiteit van de keuze te maken. Dat kan door verschillende dingen komen, onder ander door:

  • Het kan bijvoorbeeld zijn dat je erg perfectionistisch bent. Je wilt de perfecte keuze maken, maar vaker dan niet bestaat de perfecte keuze niet eens. Soms is goed genoeg beter dan perfect;
  • Je houdt te veel rekening met de mening van anderen. Je laat anderen maar kiezen omdat je bang bent om de verkeerde keuze te maken in andermans ogen. Soms komt dit ook door een laag zelfbeeld en je denkt dat de keuzes die jij maakt ‘maar stom zijn’;
  • Je bent bang om de verkeerde keuze te maken. Vooral piekeraars hebben hier heel veel last van, want wat als het alternatief nou beter zou zijn?

Lees ook: Stoppen met denken: 6 tips om overthinking tegen te gaan

Onze maatschappij helpt overigens ook totaal niet, je moet namelijk de ene na de andere keuze maken. Volgens psychologe Jolet Plomp is komt dat niet door de hoeveelheid keuzes, maar omdat er teveel alternatieven zijn. Dat werkt juist verlammend. “Bij het nemen van beslissingen, word je voortdurend geslingerd van ratio naar gevoel en vice versa. Het is een combinatie van rationele, bewuste overwegingen, maar ook van onbewuste en subjectieve processen.”

Hoe maak ik dan een keuze?

Uiteindelijk wil je toch die keuze maken, het liefste zonder te veel stress. Dat kan, maar daar moet je wel wat dingen doen en zijn er angsten die je moet overwinnen.

Ga bij jezelf na wat je echt wil en wat je doel is

Een keuze is niet te maken zonder dat je weet wat je hieruit wilt halen. Neem iets simpels als vakantie. Wil je uitrusten? Nieuwe culturen ontdekken? De natuur in? Zoals Lewis Carroll al schreef in Alice in Wonderland: “Als je niet weet waar je heen wilt, maakt het ook niet uit welke weg je in slaat.”

Durf voor je eigen keuze te gaan

Niemand wil raar aangekeken worden. Het is dan ook niet gek dat veel mensen meestal voor de veilige keuze gaan, met de kudde mee. Uit onderzoek blijkt dat mensen zich maar al te graag laten beïnvloeden door de mening van anderen. Het geeft dan ook wel een veilig gevoel om te doen wat iedereen zegt dat goed is. Maar durf voor jezelf te kiezen. Durf naar je gevoel te luisteren. Met een beetje oefening, zal de juiste keuze maken steeds makkelijker worden.

Accepteer dat verandering bij het leven hoort, en bij verandering horen keuzes

Met het risico om prekerig over te komen, wil ik toch een boeddhistische wijsheid meegeven: niks is constant, maar alles is constant aan het veranderen. Zelfs neurowetenschappen ondersteunen dit. Om nog pretentieuzer te doen door er een quote van John Green over Boeddhisme er bij te halen: “When you stopped wishing things wouldn’t fall apart, you’d stop suffering when they did.” Om met de verandering mee te gaan, moet je nou eenmaal keuzes maken.

Je gevoel is het belangrijkst

Echte keuzes, echte verandering moet goed voelen. Heel hard nadenken over iets is logisch, maar emoties zijn juist onlogisch. Probeer dus in contact te komen met je gevoel.

Overwin je onzekerheid

Oké, dat is natuurlijk veel makkelijker gezegd dan gedaan. Maar heb je wel eens het gevoel dat je niet goed genoeg bent? Al die mensen die in onze prestatiemaatschappij alles voor elkaar lijken te hebben? Maar spoiler alert: het gaat niemand makkelijk af. Altijd maar perfect willen zijn of lijken, zorgt voor veel onzekerheid. En dit soort voor een hoop onzekerheid om de perfecte keuze te maken. Heb je even tijd? Check dan vooral deze docu over onzekerheid en keuzestress.

Lees ook: Angststoornissen komen vaker voor je dan je denkt: zo zit het

Realiseer je dat volledige controle niet bestaat

We willen allemaal de perfecte keuze maken en volledig de controle hebben. Je wilt zekerheid. Maar dat bestaat helaas niet. Je weet niet hoe een keuze gaat uitpakken, je kunt namelijk niet in de toekomst kijken. Je kan enkel het gevoel van controle opwekken, dus de beste keuze is wat je een beter gevoel geeft.

De juiste keuze is…

…de keuze waar je gelukkig van wordt én waarin je je stressvrij voelt. Deepak Chopra is arts en specialist op het gebied van de traditionele Indiase geneeswijzen en vertelt in zijn boek De zeven spirituele wetten van succes hoe je keuzes maakt met je hart:

“Neem afstand. Als je afstand neemt en reflecteert op de keuzes die je op dat moment maakt, verplaats je het hele proces naar je bewustzijn. Door van een afstandje te kijken, aanschouw je hoe je jouw keuze ‘aan het maken bent’ en daar kun je van leren. Stel jezelf twee vragen. Ten eerste: ‘Welke gevolgen heeft deze keuze?’ Het eerste gevoel of antwoord dat je krijgt, schrijf je op. Ten tweede: ‘Zal deze keuze mij gelukkig maken?’ Als het antwoord ja is, maak dan gerust die keuze. Is het antwoord nee, maak dan de keuze niet. Simpel eigenlijk. Denk er niet te lang over na, maar laat je gevoel voor je spreken.”

Al met al: durf. Uiteindelijk krijg je het meeste spijt van de keuzes die je niet gemaakt hebt. Kies met je gevoel en dan komt alles goed, beloofd.