Unsplash

Kerncentrales: wat doen ze precies en zijn ze te vervangen?

Als ik aan een kerncentrale denk, denk ik aan de kernrampen in Tsjernobyl en Fukushima. Nou zijn allebei die dingen niet echt positief. De gevolgen van de ramp in Tsjernobyl en Fukushima zijn tot vandaag nog merkbaar. Maar er staat zelfs een kerncentrale in Zeeland, iets waar je weinig over hoort. Toch zijn er nu een hoop mensen aan het protesteren tegen de kerncentrale in Tihange, België. Daar willen demonstranten een menselijke ketting van 90 kilometer maken, met ongeveer 60.000 mensen. Inmiddels hebben 15.000 mensen zich aangemeld. Zijn kerncentrales echt zo gevaarlijk als deze dingen het doen lijken? En als dat zo is, zijn er dan geen betere, vervangende opties ervoor te vinden?

De kernreactor in Tihange werd in september stilgelegd omdat een gebouw beschadigd was geraakt, toen er onderhoudswerkzaamheden gedaan werden. Sindsdien is de herstart vaak aangekondigd en vooral vaak uitgesteld. De kerncentrale heeft elke maand wel een mankement, waardoor ze stilgelegd moeten worden. De demonstranten zeggen dat de kerncentrale niet veilig is. En alhoewel de demonstranten de kerncentrale willen sluiten, heeft de EU de kerncentrales juist toegezegd om de kerncentrales langer open te houden.

Lees ook: Politici praten te weinig over het klimaat: het probleem van onze generatie

Wat doen ze daar precies?

In een kerncentrale wordt kernenergie opgewekt. Kernenergie ontstaat wanneer de atomen van uranium gespleten worden. Als dat gebeurt, wordt een atoomkern in twee of meer lichtere kernen gedeeld. Daaruit ontstaat heel veel energie. Kerncentrales worden gebruikt om die reactie onder controle te houden. De splijting van een kilogram uranium levert genoeg energie om bijna 7000 huishoudens voor een jaar van stroom te voorzien.

In Nederland hebben we één kerncentrale waarmee we energie opwekken, in Zeeland. Maar toch is die kerncentrale goed voor 3% van de totale energieproductie in Nederland. Dat is vrij veel, als je bedenkt dat dit maar één centrale is. Alle zonnepanelen in Nederland leveren 0,4% van alle energie. Windenergie dan weer 4,55%, maar qua oppervlakte is dat niet te vergelijken met één kerncentrale. In Nederland staan namelijk 270 windmolens, die in totaal ongeveer 337,5 voetbalvelden beslaan. Oftewel: 1,7 miljoen vierkante kilometer. De meeste energie in Nederland wordt uit aardgas gehaald, namelijk 81%. Maar bij energiewinning uit aardgas, als fossiele brandstof, komt erg veel CO2 en broeikasgassen vrij, wat erg slecht is voor het milieu.

Foto: UnsplashFoto: Unsplash

Lees ook: Zeewier wordt gezien als de groente van de toekomst, maar waarom?

Ons duurzame energieverbruik

Alle duurzame energie-opties zijn goed voor ongeveer 16% van de energieproductie in Nederland. Je zou misschien denken dat energie uit waterkracht een grote rol speelt in Nederland, maar dat is helaas nog niet zo. Energie uit waterkracht wordt opgewekt door de stroming van het water. Het is dus een onuitputtelijke bron, want water zal blijven stromen. Het nadeel is wel dat het ecosystemen kan aantasten en dat het veel moeite kost om ervoor te zorgen dat vissen niet doodgaan omdat ze niet langs de centrale kunnen.

Energie uit bodemwarmte wordt in Nederland gebruikt om nieuwbouwhuizen te verwarmen. Ook deze soort energie zal nooit opraken, want, hoe koud Nederland ook is, de bodem blijft warmte afgeven. In IJsland is zelfs 80% van alle energie afkomstig van bodemwarmte. Daar kunnen wij nog een puntje aan zuigen: bij ons is dat ruim 4%.

Energie uit biomassa is goed voor 5,05% van de duurzame Nederlandse energie. Energie uit biomassa wordt opgewekt door verbranding. Stoffen zoals hout, gft-afval, plantaardige olie, mest en speciaal geteelde gewassen worden dan verbrand. Simpel, toch? Helaas is biomassa alleen duurzaam omdat het nooit op zal raken. Het is namelijk wel erg slecht voor het milieu, en kan meer klimaatverandering veroorzaken dan fossiele brandstoffen.

Foto: UnsplashFoto: Unsplash

Lees ook: Afval scheiden: leuk hoor, maar gebeurt er wel iets mee?

Is kernenergie slecht?

Hier wordt het een beetje ingewikkeld. De meningen verschillen namelijk nogal over wat nou precies slecht is. Zo komt er bij kernenergie tien tot honderd keer minder CO2 vrij dan bij energieopwekking uit fossiele brandstoffen, zoals aardgas en olie. Dat is ongeveer net zoveel CO2 als dat bij water-, wind- en zonne-energie vrijkomt. Maar bij het opwekken van kernenergie blijft er wel een naar goedje achter: radioactief afval. Dat heeft serieuze gevolgen voor je gezondheid en voor het milieu. Dit kan radioactiviteit veroorzaken:

  • Misselijkheid
  • Hoofdpijn
  • Dunne darmziekte
  • Haaruitval
  • Brandwonden
  • Roodkleurige huid
  • Aantasting van je beenmerg en bloedsstructuur
  • Beschadiging van je DNA, uiteindelijk kanker
  • Je kunt er ook aan overlijden, bij een erg hoge dosis

Omdat voorstanders van iets altijd wel wat positieve dingen vinden, is dat ook met kernenergie zo: bij de opwekking van kernenergie komt dus minder CO2 vrij, en helemaal geen broeikasgassen. De grondstof, uranium, is redelijk goedkoop en komt vrijwel overal in de wereld voor in de bodem, het zeewater en rotsen. Het grootste nadeel van kernenergie is dus die radioactieve straling die vrij kan komen. Radioactieve straling blijft 240.000 jaar schadelijk. Maar dat is lang niet het enige. Het opbouwen en ontmantelen van een kerncentrale kost namelijk miljarden. Ook vormen kerncentrales een risico voor misbruik, omdat kerncentrales gebruikt kunnen worden om kernwapens te maken.

Dus?

Ja, er zitten heel wat slechte kanten aan kerncentrales. Maar de druk op het milieu is vrij laag, als je het vergelijkt met energie uit aardgas en aardolie. Kerncentrales die echt onveilig zijn, moeten daarom wél gesloten worden. Maar zolang er geen ander energiesoort is die zo weinig CO2 uitstoot, toch zoveel energie levert en tien keer zo veilig is, kunnen we niet alle kerncentrales in de wereld sluiten. Dus, ga heen en ontdek nieuwe energiesoorten!