Pexels

Eenzaamheid en je gezondheid: 5 dingen die je hier nog niet over wist

Eenzaamheid is niet alleen een psychologische kwestie, maar ook een medische. De gevolgen van eenzaamheid en de impact op je gezondheid worden steeds duidelijker dankzij de vele onderzoeken die tegenwoordig gedaan worden. En de resultaten zijn niet goed. Eenzaamheid maakt je niet alleen verdrietig, je eenzaam voelen kan voorspellen hoe je met gezondheidsproblemen om zal gaan, waar je ook nog eens meer kans op hebt. Sterker nog, je kunt eerder doodgaan door eenzaamheid. Vijf dingen die je wellicht nog niet wist over eenzaamheid en wat het met je gezondheid doet.

Eenzaamheid heeft niet alleen mentale, maar ook fysieke gevolgen

Er waren al een aantal dingen bekend over de impact van eenzaamheid op je lichaam. Zo werd in 2013 bekend dat eenzaamheid de hoeveelheid stresshormonen in je lichaam kan verhogen en de kans op ontsteking verhoogt. Dit alles kan leiden tot hartziektes, artritis, type 2 diabetes, dementie en zelfs zelfmoordpogingen.

Bij eenzame mensen die de wereld als een gevaarlijke plek zien, focust het immuunsysteem zich meer op bacteriën dan op virale gevaren. Zonder deze antivirale bescherming, is het lichaam minder sterk tegen ziektes als kanker. Sociale geïsoleerde mensen hebben dus vaker kanker, infecties en hartziektes. Dokter Dhruv Khullar, een bekende onderzoeker op het gebied van sociale isolatie, noemt eenzaamheid zelfs een “groeiende epidemie”.

Lees ook: Uit onderzoek blijkt: er is een verband tussen aardig zijn en depressief worden

Eenzaamheid en sociale isolatie is niet hetzelfde

Alhoewel beide slecht zijn voor de gezondheid, zijn eenzaamheid en sociale isolatie absoluut niet hetzelfde. Julianne Holt-Lunstad en Timothy B. Smith, psychologieresearchers aan de Brigham Young University, schrijven: “Bij sociale isolatie hebben we weinig sociale connecties of interactie, bij eenzaamheid is het de subjectieve perceptie van isolatie – het verschil tussen de sociale connectie die je wilt en echt hebt.” Oftewel, je kunt sociaal geïsoleerd zijn en niet eenzaam zijn. Maar je kunt dus ook eenzaam zijn terwijl je vaak omringd bent door mensen. Dit is zeker zo als de connecties en relaties niet emotioneel belonend zijn. Beiden zijn wel slecht voor je gezondheid. Uit onderzoek uit 2012 blijkt dat de meeste eenzame mensen getrouwd zijn of met anderen wonen. Dus om tegen eenzame mensen te zeggen dat ze meer met mensen moeten praten is dus veel te simplistisch. Zo werkt het niet.

Foto: UnsplashFoto: Unsplash

Het zijn niet alleen oude mensen die eenzaam zijn

Je hoort vaak dat eenzaamheid een groot probleem is onder senioren. Hoewel dit uiteraard waar is en het oprecht een groot probleem is, is dit niet het hele verhaal. Uit een analyse van zeventig studies over 3.4 miljoen mensen blijkt dat eenzaamheid niet alleen piekt op oude leeftijd, maar ook bij pubers en jongvolwassenen. Slecht voor ons dus. Julianne Holt-Lunstad zegt: “We vonden grotere risico’s voor mensen onder de 65 jaar dan erboven. Oudere volwassenen zouden niet de enige focus moeten zijn in onderzoeken. We moeten het op alle leeftijden aanpakken.”

Eenzaamheid kan een teken van Alzheimer en slechtere cognitieve functies ansich zijn

Uit onderzoek in de data van de zogeheten Harvard Aging Brain Study blijkt een link te zijn tussen een hogere score op een eenzaamheidstest en het aantal amyloïdose in het brein. De opeenhoping van amyloïdose is een teken van de ziekte van Alzheimer. In een andere studie eerder dit jaar linkte dezelfde onderzoekers eenzaamheid aan verslechtering van de cognitieve functie over een tijdspanne van 12 jaar. Deze zelfde studie suggereert vervolgens ook dat je de pathologische effecten van eenzaamheid kunt vergelijken met depressie.

Foto: UnsplashFoto: Unsplash

Je kunt eerder doodgaan door eenzaamheid

Het gevoel van eenzaamheid vergroot de kans op vroegtijdig sterven met ongeveer 26%. Vaak zie je bij mensen met bijvoorbeeld depressie, angststoornissen, middelenmisbruik en dementie tekenen van eenzaamheid. Eenzaamheid wordt zo vaak geassocieerd met zelfmoord dat “je gerust kunt zeggen dat hoewel niet alle eenzame mensen zelfmoordneigingen hebben, alle mensen met zelfmoordneigingen eenzaam zijn”, volgens Time.

Ook iets simpels als voor jezelf zorgen en gezonde gewoontes verwaarlozen bij eenzame mensen doordat ze, naar hun gevoel, minder aanmoediging krijgen en minder verantwoording af hoeven te leggen aan anderen. Ziektes kunnen het gevolg zijn die dan weer minder snel worden opgemerkt, wat tot een eerdere dood kan leiden. Maar ook de fysieke effecten waar we het al eerder over hebben gehad kan hier tot leiden.

Lees ook: Angststoornissen komen vaker voor je dan je denkt: zo zit het

Wat te doen?

De effecten van eenzaamheid worden steeds beter bekend bij onderzoekers in de hoop betere hulp te kunnen bieden aan mensen die risico lopen. Suggesties lopen uiteen van het volgen van een cursus, een huisdier nemen of vrijwilligerswerk doen. Er zijn ook pogingen om met cognitieve gedragstherapie eenzaamheid te bestrijden. Toch is dit lastig om op grote schaal te doen. Bespreekbaar maken van het onderwerp is altijd goed, dus wees niet bang om er eens met mensen over te hebben. Praten helpt.