Foto: Unsplash

Hoe de kleur van eten invloed heeft op de smaak ervan

Blauw frambozensap, roze komkommers, knalgroene spaghetti: áls het al zou bestaan, zou je het dan eten? Ik wel. Gewoon om te weten of ik het dan nog hetzelfde vind smaken. Want het schijnt zo te zijn dat de kleur van je eten de smaak ervan beïnvloedt. En dat je dus niet alleen proeft met je tong, maar voor een groot deel ook met je ogen. Vet interessant, maar hoe werkt dat precies? Ik ging op onderzoek uit en vond een antwoord. 

First things first. Eerst even een razendsnel biologielesje over proeven. Dat doe je dus met de honderden smaakpapillen op je tong. Die worden, als je bijvoorbeeld een slok sap neemt, geprikkeld, en sturen dan signalen door naar je hersenen. Je hersenen vertalen die signalen vervolgens naar smaak, waardoor je het verschil tussen zoet, zuur, bitter of zout proeft. Einde biologieles. That’s it, zou je denken. 

Máár…

… die signalen (die van je tong naar je hersenen gaan) worden de he-le tijd beïnvloed. Door hoe iets ruikt of voelt als je het in je mond hebt, bijvoorbeeld. (Stel je eens voor dat pudding een andere structuur heeft, bedenk ik me terwijl ik dit opschrijf. Hoe gek zou dat zijn? Het zou inderdaad best voor een wat andere smaak kunnen zorgen). Maar die signalen worden nog het allermeest gestuurd door je ogen.

De kleur van je eten kan heel makkelijk beïnvloeden hoe je verwacht dat het smaakt. Kleur en smaak zijn namelijk vaak aan elkaar gekoppeld. Snelle check: groengeel vind je vaak zuur en roze link je aan zoet en suiker, misschien zelfs aan aardbei. Toch? Zie je een roze drankje, dan wordt die smaak alvast ‘geactiveerd’ door je hersenen. Ze bereiden je smaakpapillen als het ware voor. Als dat drankje dan helemaal niet naar aardbei blijkt te smaken, kan het zomaar zo zijn dat je hersenen besluiten dat dat toch wél zo is. Lekker eigenwijs. En zo heeft smaakperceptie, de verwachting van hoe iets smaakt, dus ook invloed op de uiteindelijke, echte smaak.

Geblinddoekt proeven

Geloof je het niet? Ik in eerste instantie ook niet. Toch zijn er serieuze onderzoeken die laten zien dat het zo werkt. Neem bijvoorbeeld het, nou, ik noem het even het sinaasappelonderzoek. Het komt uit 1980. Een groep mensen moest hiervoor geblinddoekt een glas sinaasappelsap proeven, terwijl de andere groep proevers gewoon kon zien. Wat bleek? Maar één op de vijf geblinddoekte proevers herkende de smaak van sinaasappel. Mensen die de kleur van het sap wel konden zien, raadden allemaal meteen dat het sinaasappelsap was. Conclusie: je herkent smaken een stuk slechter als je de kleur niet kunt zien. Maar de onderzoekers vonden nog meer interessants: wanneer ze een oranje drankje dat naar kers smaakte voorschotelden, vond bijna de helft van de proevers (ze waren dit keer niet geblinddoekt) dat het drankje naar sinaasappel smaakte. Ja hoor, hoe kan dat nou? Puur door de oranje kleur, dus.

Verpakkingstruc

De nerd in mij vond bovenstaande zo interessant dat ik niet meer kon stoppen met het lezen van dit soort onderzoekjes. Een overdosis informatie stapelde zich op in mijn hoofd. Zo ontdekte ik dat ook, of zélfs, de kleur van een verpakking invloed kan hebben op hoe je iets vindt smaken. Een gele fles frisdrank kan zomaar de verwachting wekken dat de inhoud ervan zuur is en citroen-achtig smaakt. En die verwachting kan het drankje daardoor op zijn beurt daadwerkelijk anders laten smaken. Misschien iets om over na te denken als je weer boodschappen doet.

In het eerder genoemde inaasappelonderzoek las ik over drinken uit verschillende kleuren bekers. Het blijkt dat je bijvoorbeeld limonade uit een roze beker zoeter kan vinden smaken dan wanneer je precies dezelfde limonade uit een doorzichtige beker drinkt. En wat voor limonade geldt, geldt ook eten op de kleur van je bord. Ik wil het eigenlijk echt eens zelf uitproberen. 

Te koop: kleurstandaarden

Slimme producenten en marketeers weten allang hoe belangrijk kleur is. En daar spelen ze, zonder dat je het door hebt, op in. Ze passen de kleinste details op verpakkingen aan en kijken kritisch naar de inhoud ervan. Is de kleur van het product wel mooi genoeg? Dat gaat een stuk verder dan je in eerste instantie zou bedenken: sinaasappelsap moet echt oranje genoeg zijn om verkocht te kunnen worden. Er is zelfs een wereldwijde standaard sinaasappelsapkleur. En wist je dat sommige kersen eerst gebleekt worden, om ze daarna een nog mooiere rode kleur te kunnen geven? Er bestaan zelfs color-matchingbedrijven. Die verkopen kleurstandaarden voor bijvoorbeeld frietjes, tomaten, olijven en honing. Alles om jouw smaakperceptie te kunnen beïnvloeden. Producenten slaan enigszins door, vind ik. Ik vrees dat ik met dit in mijn achterhoofd de volgende keer nóg langer doe over het uitkiezen van mijn eten. En jij?