Nathalie

De social media van toen vs nu: van Sugababes naar Snapchat

Als veertienjarig meisje fietste ik altijd zo snel mogelijk van school naar huis om achter de computer te duiken en MSN te openen. Mijn naam was (L)(L)(L)BrItJEe(L)(L)(L) en daarna kwam een lijst met namen van vriendinnen gevolgd door HVJ WJNMK NiEtTeBReeKe. Volgens mij chatte ik uren lang met de vriendinnen die ik eigenlijk al de hele dag op school had gezien. Maar dat deed je toen. Je moest online zijn, want iedereen was online. Ook had je Sugababes en Superdudes en een paar jaar later kwam natuurlijk Hyves. Nu Facebooken, Instagrammen en Snapchatten we er op los. En zijn we ons bewust van de schaduwkant van social media. Denk aan internetpesten, haatcomments of fakeprofielen. Maar was dat vroeger ook zo? Ik neem je mee op een tripje down memory lane.

MSN Messenger

Iedereen die voor 1994 geboren is, leefde voor MSN. Ik besteedde zelf vooral veel aandacht aan een goede naam en natuurlijk een profielfoto. Later kreeg ik zelfs een webcam voor m’n verjaardag en kon ik ook met m’n vriendinnen ‘cammen’. Ik kan me ook nog herinneren dat ik me de hele tijd ‘offline’ ‘online’ ‘offline’ ‘online’ aanmeldde zodat iedereen een melding kreeg rechts onderin het scherm en hopelijk mijn crush een gesprek met me begon.

Foto: NathalieFoto: Nathalie

Een aparte taal

Gesprekken duurden soms uren maar gingen werkelijk helemaal nergens over. Op school leerden we keurig spellen terwijl op MSN ‘Heeeeyyyy hoest???’ ‘Goeeewwddd MJ?’ acceptabele taal was. Dan had je natuurlijk ook nog de ‘winks’ en de ‘buzzers’. Die laatste stuurde ik altijd tot het maximum bereikt was. Elke dag veranderde ik m’n naam, omdat je toch een beetje vernieuwend moest blijven. Als persoonlijke tekst had ik altijd een songtekst. Bijvoorbeeld ‘Dilemma’ van Nelly en Kelly, want dat was zo lekker diepgaand. Om mensen toe te voegen moest je hun emailadres hebben, in zoverre was het dus best een veilige omgeving. Mijn email-adres toentertijd was dekip@hotmail.com. Beschamend wel.

Sugababes

Sugababes is eigenlijk een soort voorloper van Facebook, omdat iedereen een eigen profiel aanmaakte. Verder werkte het met stemmen, je kon elkaar dus punten (kudos) geven. En hoe langer je online was, hoe meer kudos je kreeg om te verdelen. Ik heb zelf nooit een Sugababesprofiel gehad, maar een van mijn beste vriendinnen bleek in 2006 en 2007 de populairste chick van Sugababes te zijn. Nathalie werd op een gegeven moment zo populair dat ze een soort van fanbase kreeg. Mensen gingen dus actief kudos voor haar verzamelen en er werden hele collages met foto’s van haar gemaakt. Ook op straat werd ze wel eens herkend als ‘dat meisje van Sugababes’. Ze werd verkozen tot ‘snelste stijger’ en stond vaak bovenaan in de ranking. Nathalie leefde op dat moment echt voor Sugababes en stond soms speciaal eerder op om ‘Kudos’ te verzamelen. Ik vroeg haar of ze ooit negativiteit heeft meegemaakt:

Niet echt eigenlijk. Heel af en toe gingen mensen wel profielen faken op andere social media en deden alsof ze mij waren. En je had wel mensen waarvan je maar één punt kreeg, maar dan gaf ik ze ook gewoon maar één punt terug.

Foto: NathalieFoto: Nathalie

Hyves

De meesten mensen kunnen zich Hyves nog wel herinneren. Dit komt omdat Facebook in 2011 pas populairder werd dan Hyves. Ik heb zelf ook lang twee accounts gehad. Op Hyves had je natuurlijk de WieWatWaar, waar je in detail en met smileys je hele dag beschreef. Natuurlijk hoopte je vervolgens op zo veel mogelijk ‘respects’ van vrienden. Je kon je profiel helemaal personaliseren door eigen foto’s toe te voegen en ook kon je je eigen lettertype en kleur kiezen. Overigens ontdekte ik hier al dat ik niet echt webdesign-skills had. De dansende banaan was natuurlijk hét kenmerk van Hyves. Maar je had ook duizenden pagina’s waar je lid van kon worden. Zo had je per school waarschijnlijk een Hyve. En was je misschien ook wel lid van de ‘I-love-britney’ Hyve.

FlickrFlickr

Privacy

Maar als ik nu terug denk aan mijn Hyves-tijd, dan denk ik aan de privacy. Of ja, het gebrek daaraan. Ik krabbelde hele verhalen op profielen van vriendinnen over mijn meest intieme problemen. Ook alle foto’s die ik op Hyves gooide, waren openbaar. In het begin konden deze foto’s zelfs nog op de homepage van Hyves verschijnen, want toen had je een kopje met ‘Latest photos’. Dat is overigens in de laatste gloriejaren van Hyves wel aangepast. Je had op Hyves wel de mogelijkheid om delen van je profiel af te schermen voor niet-vrienden, maar volgens mij deed niemand dat. En ondanks dat al mijn gegevens, persoonlijke verhalen en foto’s voor iedereen toegankelijk waren, heb ik dat als zestienjarig meisje nooit als negatief ervaren en is er nooit misbruik van gemaakt.

Mocht je het trouwens leuk vinden om nog een keertje in de wereld van Hyves te duiken. Dat kan! Toen Hyves in 2013 op z’n einde liep, zijn er nog back-ups gemaakt. Deze kun je hier vinden. Enige technische computerkennis is wel vereist om al die duizenden krabbels, klassenfeestfoto’s en WieWatWaars te ontgrendelen.

Hoe zit dat met de jeugd van nu?

Als ik naar de tieners om me heen kijk, valt het me op dat hun Instagramprofielen vaak zijn afgeschermd. De foto’s zijn dus niet openbaar en je kunt ze niet zomaar gaan volgen. Op Facebook heeft inmiddels ook iedereen de ‘toestemming-tot-taggen’ functie wel gevonden en bovendien is iedereen zich er nu van bewust dat alles wat op Facebook staat, echt openbaar is. Dan heb je natuurlijk ook nog Snapchat, ook dit is een afgesloten community waarbij je elkaar moet toevoegen op gebruikersnaam, Snapcode, telefoonnummer of via wifi. Daarnaast blokkeer je iemand met één druk op de knop. Ook worden jongeren veel beter ingelicht over de gevaren van internet. Bureau Halt kwam in mijn tijd vertellen over kleine criminaliteit zoals diefstal. Inmiddels geven ze presentaties op middelbare scholen over de gevaren van social media. Ook in de media krijgen jongeren meer informatie dan vroeger, denk bijvoorbeeld aan de ‘Geen hoofd’-campagne van Spuiten & Slikken die jongeren leert om alleen naaktfoto’s zonder hoofd te versturen, als ze aan sexting willen doen.

Conclusie

Het is wel duidelijk dat de tieners van nu opgevoed zijn met privacybescherming en de gevaren van internet. Toch zie ik op profielen van bijvoorbeeld social influencers veel haatcomments. Monica Geuze bijvoorbeeld heeft onder elke foto net zoveel ‘Dik’ of ‘zwanger’ comments staan als dat ze positieve comments heeft. Als ik dat vergelijk met Nathalie’s ervaring dan is dat dus wel veranderd. Waarschijnlijk komt dit omdat er vroeger veel minder nepprofielen werden aangemaakt. Je was online echt wie je offline ook was. Vroeger haalde je nog het nieuws als je een nep-profiel had aangemaakt op Hyves, dan kunnen we ons nu natuurlijk niet meer voorstellen.

Ik ben stiekem wel blij dat de verhalen die ik vroeger op Hyves krabbelde zich hebben verplaatst naar Whatsapp. En hoewel ik soms nog best even zou willen MSN-en met m’n vriendinnen, verkies ik toch het algemeen beschaafd Nederlands boven de BrEeZ@hTAaL.


Dit artikel werd al 43 keer gedeeld.