Unsplash

De meeste films, tv-series en boeken zul je vergeten (en dat is helemaal niet erg)

Je geheugen is iets raars. Met een geluid, kleur of geur herinner je je soms ineens iets van jaaaren geleden. Waarschijnlijk weet je nog flarden van toen je een klein kind was. Maar als ik aan je vraag waar het laatste boek, film of tv-serie over ging, moet je wel heel goed nadenken. Waarschijnlijk herinner je je er amper nog iets van. Vreemd toch? Daar is een hele goede reden voor. En sterker nog, wellicht is dat helemaal niet erg.

Er zijn ongetwijfeld mensen die na één keer een film kijken of boek lezen het plot precies kunnen onthouden. Voor de meeste mensen is het anders. Het consumeren van media is als het nemen van een douche: bijna alles gaat in de afvoer, en slechts een beetje blijft hangen. We noemen dit de ‘vergeetcurve’. Het laat zien hoe snel iemand informatie vergeet. De eerste 24 uur is deze het steilst, oftewel dan vergeet je informatie het snelst. In termen van de douche gaat er de eerste dag dus het meeste door de afvoer. Dan steeds minder, tot er nog een klein beetje blijft hangen. Dit is nou eenmaal hoe ons geheugen werkt. Op zich niet erg, want de meeste van die informatie is ook vrij nutteloos. Als je alles zou onthouden, zou er geen plek zijn voor de belangrijke dingen. Maar er is nog iets aan de hand, namelijk het internet.

Het internet verandert ons geheugen

In deze moderne tijd is informatie kunnen herinneren steeds minder belangrijk. Jared Horvath, onderzoeker aan de Universiteit van Melbourne, vertelt dat een soort herkenning geheugen tegenwoordig veel belangrijker is: “Zolang je weet waar de informatie is en hoe je erbij komt, hoef je het niet echt te onthouden.” Het internet werkt als een soort extern geheugen. Deze studie legt uit dat “als mensen verwachten dat ze toekomstige toegang hebben tot informatie, ze minder van de informatie zelf onthouden”.

Dit is overigens altijd al geweest, tot op zekere hoogte. Waarom zou je een quote uit een boek onthouden als je het van de boekenplank kunt pakken? Toen videotapes werden uitgevonden, hoefde je televisie ook niet meer te onthouden. Internet heeft er gewoon nog een schepje bovenop gedaan. Een flink schepje, dat wel. Persoonlijk vind ik het wel een goede deal: je kunt minder onthouden, maar we kunnen zoveel consumeren als we willen.

En zoveel consumeren als we willen, doen we ook zeker. Bingewatchen is nog nooit zo makkelijk geweest met programma’s als Netflix. Waarom nog wachten als je alles meteen kunt kijken? Opvallend is wel dat uit onderzoek blijkt dat mensen die bingewatchen een tv-serie veel sneller vergeten dan mensen die slechts één aflevering per week kijken. Met lezen is het niet veel anders. In de afgelopen jaren lezen we steeds meer woorden, maar is het ook echt lezen? We doen het vooral om te consumeren. Zoals Horvath zegt: “Het gaat om de kortstondige giechel en dan wil je nog een giechel. Het gaat niet echt om leren, het gaat om een kortstondige ervaring dat je het gevoel geeft alsof je iets leert.”

Lees ook: Ik zocht uit waarom lezen nou echt zo goed voor je is

Anders, maar niet slechter

Dit klinkt slecht, maar naar mijn mening hoeft dit niet zo te zijn. Journalist Julie Beck beschrijft het heel mooi. Het gaat namelijk niet om de informatie van de film, het boek of de tv-serie te onthouden, maar om hoe je je voelde tijdens het consumeren:

Boeken, films en liedjes zijn geen bestanden die we uploaden in ons brein – ze zijn onderdeel van je levenstapijt ingeweven met de rest. Van een afstand is het moeilijk om een draadje te zien, maar het zit er wel.

Het gaat erom hoe een film, een boek of een tv-serie je vormt, hoe het onderdeel wordt van wie je bent. De exacte data vinden we wel op het internet. Daar is het voor.