Pexels

Waarom het zo belangrijk is dat jij stamceldonor wordt

Orgaandonatie, bloeddonatie, je kunt tegenwoordig je halve lichaam weggeven als je dat wil. Maar stamceldonatie is voor velen nog vrij onbekend. Dat is jammer, vindt Minister Schippers van Volksgezondheid. Daarom krijgen meer dan 190.000 jongeren van 18 jaar een brief met info en een oproep om zelf donor te worden. Er is namelijk een flink tekort, dus wil jij je steentje – of stamcelletje – bijdragen? Lees dan verder hoe het werkt.

Lees ook: Chris (28) kreeg een harttransplantatie: “Keuzevrijheid staat voorop, maar weet hoe hard de donorwet nodig is”

Wat doen stamcellen en waarom zijn er donoren nodig?

Stichting Matchis, de Nederlandse stamceldonorbank, is op zoek naar bloedstamcellen. Een stamcel is een cel die nog niet helemaal rijp is, wat betekent dat-ie zich vaak kan delen. Hierbij ontstaan rijpe bloedcellen, en dat is precies wat we willen. Want als iemand een bloedziekte als leukemie krijgt, dan kunnen zij die niet maken. Zij hebben dus een stamceltransplantatie nodig.

Het vervelende is dat dit makkelijker gezegd is dan gedaan. Er zijn momenteel 150.000 Nederlanders tussen de 18 en 56 jaar stamceldonor, en maar 4 procent van de mensen het nodig hebben, vinden in Nederland een donor. Want het matcht heel vaak niet, zelfs niet in de eigen familie. De grootste kans op een match is via broers en zussen, zo’n 30 procent. De kans dat een patiënt matcht met de stamceldonor is slechts 1 op de 50.000.

Daarom krijgen 18-jarigen dus nu zo’n brief. De stamcellen van jonge donoren slaan vaak veel beter aan. Hoe ouder de donor, hoe meer risico’s. Daarnaast moeten stamcellen levend worden gedoneerd, dus nee, je kunt het niet net als organen doneren wanneer je overlijdt.

Hoe wordt ik donor en wat gebeurt er dan?

Je kunt stamceldonor worden als je tussen de 18 en 50 jaar bent. Dit doe je door je online aan te melden, waarna je wattenstaafjes thuis krijgt gestuurd. Daarmee neem je een monster van je wang die wordt onderzocht in een lab en word je in een databank gezet. Zodra je met iemand matcht – de kans dat je wordt opgeroepen is slechts 1 op de 1.000 – wordt er meteen contact met je opgenomen. Er wordt gekeken of je nog überhaupt wilt en of je gezond bent. Vervolgens ga je naar het ziekenhuis (onkosten worden vergoed) en zijn er twee manieren om te doneren.

Het meest gebruikelijke (90%) is via het bloed. Je krijgt vijf dagen lang injecties waardoor je lichaam extra stamcellen aanmaakt. Hierdoor kun je je wat grieperig voelen. Met een speciale techniek, de aferese, kunnen stamcellen uit het bloed worden gehaald.

Soms is het heftiger…

In slechts 10% van de gevallen gaat het via een beenmergdonatie. Onder gehele narcose – je voelt er dus niks van – wordt met een dikke naald de stamcellen uit de achterste rand van het bekken gehaald. Je kunt voor enkele weken wat pijn voelen en wellicht ben je een paar dagen moe. Maar verder heb je er vrij weinig last van. En uiteindelijk kun je er wel een mensenleven mee redden.

Stichting Matchis hoopt in 2019 250.000 donoren te hebben. Ze zeggen dat ze daarmee 20 procent van de Nederlandse patienten aan de juiste stamcellen kunnen helpen. Wil jij daarmee een handje helpen?