Pixabay

Vrouwen in de Nederlandse politiek: “No Woman No Cry?”

De verkiezingen in Amerika komen nu wel heel dichtbij. Zal Hillary het redden en zal er dan eindelijk een vrouwelijke president in aantocht zijn? Er is natuurlijk ook een kans dat Trump wint, in dat geval moeten we nog minstens vier jaar wachten op de eerste vrouwelijke president van Amerika in de geschiedenisboeken. Ook in Nederland beginnen de campagnes voor de verkiezingen in 2017 op gang te komen. Maar wat ik mij afvroeg: waar zijn de vrouwen?

Lees ook: Dit gebeurt er – volgens onderzoek – als er meer vrouwen aan de top staan

Natuurlijk kennen we allemaal Marianne Thieme, lijsttrekker van de Partij voor de Dieren en we hebben gelukkig ook wel een aantal vrouwelijke ministers. Maar het overgrote deel in Den Haag is en blijft man. Dat is gek als je bedenkt dat de politiek een afspiegeling van de Nederlandse samenleving zou moeten zijn. Hoe kan het dat er maar zo weinig vrouwen voor kiezen om het politieke pad te bewandelen? Uiteraard is hier onderzoek naar gedaan. Hoogleraar Monique Leyenaar van de Radboud Universiteit van Nijmegen deed onderzoek naar vrouwen in de politiek in heel Europa en kwam met een aantal interessante conclusies.

Gebrek aan feminisme

Een belangrijke verklaring die zij vond voor de scheve verdeling tussen mannen en vrouwen was de feministische beweging. Of beter gezegd het gebrek daaraan.

Het past heel erg in onze tijd om vrouwen niet meer als slachtoffer te zien.

Als vrouw voelden we ons vroeger misschien nog gediscrimineerd en kwamen we dus in opstand. In de huidige tijd hebben mijn vriendinnen en ik ons nog nooit benadeeld gevoeld puur vanwege ons geslacht. Al concludeert Monique in haar dus onderzoek anders, de laatste tijd zijn er een aantal vrouwen geweest die wel in opstand zijn gekomen omdat ze minder verdienen dan hun mannelijke collega’s. Recentelijk was nog in het nieuws dat in IJsland de vrouwen als protest eerder stopten met werken en als reactie daarop protesteerde BNR-presentatrice Petra Grijzen door midden in radio uitzending weg te lopen:

Geen wetgeving meer

In 2003 werd aangekondigd dat gendergelijkheid in Nederland eindelijk was bereikt. Vanaf dat moment is er dus nooit meer beleid of wetgeving gemaakt die stimuleert om in het bedrijfsleven en in de politiek een gelijke verdeling te houden. Dit heeft uiteraard ook gevolgen voor de politiek, het is dus maar de vraag of dit een slimme keuze was.

Afname van religie en toename van faciliteiten

Monique stelt in haar onderzoek dat de afname van religie in Nederland ervoor gezorgd heeft dat de traditionele rolverdeling van man en vrouw afneemt. Hierdoor wordt het voor vrouwen makkelijker om te kiezen voor een carrière. Daarbij komt dat ook de faciliteiten rondom kinderopvang en zwangerschappen inmiddels een stuk beter geregeld zijn. Dit zou dus betekenen dat het in deze tijd gemakkelijker is voor vrouwen om de politiek in te gaan.

Vrouwelijke voorbeelden

Monique concludeerde in haar onderzoek dat vrouwen in de politiek de laatste jaren steeds zichtbaarder zijn geworden. Dat juich ik natuurlijk alleen maar toe. We hebben in Nederland natuurlijk succesvolle voorbeelden zoals: Neelie Kroes, Gerdi Verbeet en Khaddija Arib. Maar helaas blijkt de kiezer toch massaal weg te rennen als er een vrouwelijke lijsttrekker wordt aangesteld. Denk aan Els Borst voor D66, Groenlinks met Femke Halsema en Agnes Kant die ooit lijsttrekker van de SP werd. Is dat ook de reden dat de VVD, het CDA en de PVDA nog nooit een vrouwelijke lijsttrekker hebben gehad?

Excuustruus

De PVDA kiest binnenkort hun nieuwe lijsttrekker maar helaas heeft geen enkele vrouw zich kandidaat gesteld. Samsom wilde daar geen oproep voor doen omdat de vrouw die zich dan kandidaat zou stellen ‘de excuustruus’ van de verkiezingen zou zijn. Uiteraard zou een lijstrekker gekozen moeten worden omdat hij of zij geschikt is, niet vanwege geslacht. Monique:

Waar de concurrentie groot is, hebben vrouwen als groep het altijd moeilijk. Vrouwen denken dan al snel: als ik op twee, drie of vier sta, kan ik mijn werk óók doen.

Vrouwen stellen het belang van de partij dus altijd voorop en kijken minder naar hun eigen ambities.

Sommige landen kiezen voor de snelle weg door een quotum in te stellen, andere (waaronder Nederland) hopen dat het met de tijd geleidelijk aan zal rechttrekken. Om me heen ken ik weinig vrouwen die de ambitie hebben om de politiek in te gaan en zelf weet ik ook niet of dat de carrière is die ik voor me zie.

We zijn op de goede weg, maar we zijn er nog lang niet.

Het lijkt erop dat we tijdens de Tweede Kamerverkiezing in 2017 nog niet op een vrouwelijke minister-president hoeven te rekenen. Toch is er nog een klein beetje hoop. De eerste vrouwelijke minister-president kan ook via een omweg aangesteld worden, daarvoor hoeft ze geen lijsttrekker te zijn. Als iemand heel veel voorkeursstemmen krijgt, kan ervoor gekozen worden om diegene aan te stellen als minister-president. Als we in maart dus massaal op een vrouwelijke kandidaat stemmen dan zou dit scenario zich zomaar kunnen ontvouwen. Het zou toch mooi zijn als naast het Witte Huis ook het torentje in de toekomst door een vrouw bezet gaat worden.