Hoe verloopt een stamceldonatieproces als je eenmaal geschikt bent?

Je weet wat stamcellen zijn, dat het doneren ervan geen (!) pijn doet en wat de voor- en nadelen zijn. De vorige weken heb ik vooral geprobeerd onduidelijkheden weg te halen wat betreft het doneren van stamcellen voor de (mogelijke) genezing van bloedkanker. Misschien ben je daarom sinds kort helemaal overstag om jezelf ook echt aan te melden als stamceldonor, maar is het je toch niet helemaal duidelijk hoe het aanmeldingsproces werkt en wat er nu precies gebeurt als jij een match bent. No worries! I got your back. Ik loop met jou het hele proces van aanmelding tot donatie door, zodat je na het lezen van dit artikel niets mee in de weg staat om jezelf aan te melden als donor (wat ik natuurlijk hoop).

Het aanmeldingsproces, hoe en wat?

Aanmelden begint digitaal. Via de site van Matchis kun jij je aanmelden als donor, en dan volgt met een ferme klik op de knop de aanmeldprocedure. Je vult een aantal basisgegevens zoals naam, woonplaats, gewicht en lengte. Na deze basisinformatie krijg je de vraag of je last hebt (gehad) van een aantal ziektes, infecties of andere complicaties die moeilijkheden kunnen geven tijdens de donatie. Dit willen ze graag vooraf weten, zodat ze daar in een eventueel geval van een match tussen donor en patiënt rekening mee kunnen houden. Je moet bijvoorbeeld denken aan een bloedziekte, trombose of COPD. Bij veel varianten is het overigens gewoon nog steeds mogelijk om donor te worden.

En nu?

“Ben ik nu al donor of zo?” Nou, ja en nee. Je hebt de smaak al lekker te pakken, maar je staat nog niet geregistreerd als donor. Om dat te laten gebeuren wordt er een pakketje naar je woonadres gestuurd, met daarin een aantal wattenstaafjes. Met deze wattenstaafjes ga je ongeveer 1 minuut langs de binnenkant van de wang en daarna stuur je dat ‘registratiesetje’ zo snel mogelijk terug. Waarom zo snel mogelijk? Omdat de houdbaarheid van jouw wangslijmvlies maar beperkt is.

De wattenstaafjes maken de reis terug naar het lab en daar wordt jouw HLA-typering onderzocht. Deze HLA-typering, die min of meer bepaalt of jij wel of geen stamcellen kan geven aan iemand, wordt geregistreerd in een database waar iedere stamceldonor instaat. Kortom: je bent stamceldonor! Maar je hoeft nog niet gelijk te doneren. Dat is pas nodig als je opgeroepen wordt, en dat komt niet vaak voor. Maar wat als jij net degene bent die dat wel mag doen?

Lees ook: Hoe eng is het doneren van stamcellen nu écht?

Ik ben een match!

Je bent opgeroepen, dat is al bijzonder! Het is namelijk zo dat de kans op het vinden van een donor 1 op 50.000 is.

Allereerst ga je op gesprek indien je als geschikte donor bent bestempeld. Daar wordt de procedure uitgelegd (die we zo ook behandelen) en worden er nog een aantal belangrijke vragen aan jou gesteld. Dit zijn vragen als: ‘wil je het nog steeds?’, ‘voldoe je nog aan de medische criteria?’ en ‘zijn er belangrijke data zoals vakantie waar we rekening mee moeten houden?’.

Vervolgens laat je bloed afnemen bij je huisarts met het setje wat je thuisgestuurd hebt gekregen. Deze stuur je ter controle zelf op. Na nog een medische keuring volgt er een periode van wachten. Op dit punt kun je misschien denken: “pfoe, wat een proces. Mooi niet dat ik ga doneren.” Onthoud altijd: je gaat een leven redden en niet alles komt in één keer op je af. En oh ja, alle kosten worden gewoon vergoedt!

Je bent aan de beurt

De donatie kan gebeuren op twee manieren, namelijk via het bloed of via het beenmerg.

  • Via het bloed. Donatie via het bloed komt voor in 70% van de gevallen. Vijf dagen voor dat je de stamcellen gaat doneren moet je een bepaald medicijn inspuiten (G-CSF). Hier kan je de eerste keer hulp bij krijgen. Hierdoor maak je meer stamcellen aan en komen deze in de bloedbaan terecht. G-CSF is overigens een lichaamseigen stof en wordt normaal door het lichaam aangemaakt wanneer je griep hebt. Niets raars dus. Op de dag van het doneren worden de stamcellen uit je bloed gehaald met hulp van een aferese apparaat. Dat apparaat doet niets meer dan het scheiden van je stamcellen en de rest van het bloed. De stamcellen blijven in het apparaat, de rest krijg je terug. Terwijl dit proces bezig is, kun je gewoon appen, het nieuws lezen of een spelletje spelen.

 

  • Via het beenmerg. Deze donatie komt logischerwijs in 30% van de gevallen voor. Je hoeft voor deze donatievorm geen medicijn te spuiten. Je komt ’s ochtends binnen in het ziekenhuis en gaat (na een ‘hallo’ uiteraard) onder narcose. De ingreep is voor dokters ronduit simpel te noemen. Er worden stamcellen uit het beenmerg bij je bekken gehaald, omdat dat de plek is waar de meeste stamcellen zitten. Een tijdje later wordt je wakker op de uitslaapkamer en mag je binnen de kortste keren weer naar huis van de dokter. Je kunt tot 14 dagen een beetje spierpijn of een beurs gevoel hebben op de plek waar geprikt is.

Held(in)!

Het hele proces is ten einde, jij hebt iemand met leukemie mogelijk gered. Je bent een held(in).


Dit artikel werd al 393 keer gedeeld.