US Gov (Public Domain)

Hoe eng is het doneren van stamcellen nu eigenlijk écht?

Stamceldonatie kan de oplossing zijn voor een persoon met leukemie. Als jij in aanmerking komt voor het doneren van stamcellen kun je er een leven van iemand mee redden. Natuurlijk is dit geen kwestie van ‘even in een potje pissen en u kunt weer gaan.’ Je moet, als je eenmaal een match bent, wel openstaan voor het doneren en er tijd voor willen vrijmaken. Vorige keer heb ik het vooral gehad over wat stamceldonatie nu eigenlijk is, waarom het nodig is en hoe jij daarbij kunt helpen. Voor vandaag ben ik eens gaan rondvragen wat mensen in onze leeftijdsgroep nu eigenlijk van dat doneren vinden en waarom ze het wel of juist niet doen.

Grote ingreep

  • Hannah, 19: “Ik heb weleens gehoord over het zware proces dat je in gaat als je eenmaal een match bent. Door dit gehoord te hebben merk ik dat ik het een grote stap vind om me op te geven als stamceldonor. Ik denk dat dit ook de reden is dat ik het nog niet heb gedaan. Wel zou ik me over die angst heen willen zetten en me toch op willen geven, omdat ik het persoonlijk erg belangrijk vind mensen op deze manier te kunnen helpen. Ik ben er dus absoluut voor, maar vind het nu nog een erg grote stap.”

Het klopt dat er bijwerkingen zijn na het doneren. Deze zullen bij donatie via het bloed vooral onder het kopje lightheaded vallen. Je zal absoluut niet je longen uitkotsen, maar duizeligheid of lichte hoofdpijn is zeker mogelijk. Deze zijn wel van korte duur en kunnen meestal met een pijnstiller worden verholpen. Bij donatie via het beenmerg kun je tot maximaal 14 dagen sneller vermoeide spieren krijgen en daardoor (sneller) een gevoel van spierpijn. Maar heb je dat niet over voor het redden van een mensenleven?

Lastige keuze

“Maar Max, wat vind je eigenlijk zelf van stamceldonatie?” Eerlijk gezegd snap ik de twijfels van iedereen wel. Ik kan hier wel zeggen dat het geen pijn doet omdat ik het heb gevraagd aan mensen, maar wie zegt dat dat nu echt zo is? Of wie zegt dat de bijwerkingen niet erger zijn bij mij dan bij de gemiddelde persoon. Je hebt wederom helemaal gelijk, buiten dat dat vrijwel nog nooit gebeurd is.

Het is daarom ook een kwestie van afwegen. Vind jij het waard om voor iemand anders dit proces in te gaan? Ben je bereid om misschien een aantal dagen niet te kunnen sporten? Het zijn zulke afwegingen die bepalen of jij het gaat doen.

Een leven redden

  • Merel, 20: “Ik weet redelijk veel over stamceldonatie, omdat ik Verpleegkunde studeer. Ik heb de filmpjes gezien en de informatie gelezen. Het zwaardere donatieproces (als je ooit in aanmerking komt als match) ten opzichte van bloeddonatie geeft voor mij niet. Er is een kleine kans dat je opgeroepen wordt, dus het is niet zoals bij het bloed doneren dat ik ieder half jaar wordt opgeroepen. Wanneer ik wel opgeroepen zou worden ben ik niet bang voor de ingreep, omdat het zo’n goed doel nastreeft. Daarnaast wordt er gezegd dat je er wel even last van zal hebben, maar niets wat de gemiddelde persoon niet aankan. Ik geloof echt dat mensen elkaar zoveel mogelijk moeten helpen. Dat is ook de reden dat ik bloeddonor ben. Ik heb me, zodra ik 18 was, direct aangemeld als zowel bloeddonor als stamceldonor.”

Je redt dus inderdaad een leven. Bij een succesvolle stamceltransplantatie heb jij mogelijk iemand van de dood gered en daarmee ben je een van de weinigen die dat kan zeggen. Het komt namelijk niet vaak voor dat er een match is tussen een donor en de patiënt.

Daarnaast is het belangrijk om te weten dat het geen (!) pijn doen. In tegenstelling tot wat mensen vaak denken (misschien jij ook wel) doet de stamceltransplantatie helemaal geen pijn. Wanneer je via het bloed je stamcellen doneert gaat het simpel gezegd gewoon via een procedure zoals je die bij bloedprikken ook kent. Hier word je alleen aan een machine gelegd die een beetje bloed van jou opneemt. Dit moet met een heel apparaat, omdat die in staat is je bloed te verzamelen op zo’n manier dat alles goed opgedeeld wordt. Nogmaals: dit voel je niet. De transplantatie via beenmerg kan ook en daar komen de spookverhalen vandaan; dat zou pas pijnlijk zijn. Dat klopt ook niet: deze methode wordt namelijk onder volledige narcose gedaan. Zo kun je een leven redden zonder een nare pijn te ondergaan.

Lees ook: Leukemie is een groot probleem, stamceldonatie kan de oplossing zijn

Stamceldonatie vs. andere soorten donatie

Misschien ben je al meer bekend met andere vormen van donatie, zoals orgaan- of bloeddonatie. Omdat deze donatiesoorten vaak veel meer in het nieuws komen is er ook veel meer over bekend. Het grootste verschil tussen bloeddonatie en stamceldonatie zit hem in de tijd. Bij bloeddonatie is er eenmalig even tijd nodig om een formulier in te vullen, maar daarna word je gewoon structureel opgeroepen om bloed te geven, wat ongeveer een halfuurtje kost. Bij stamceldonatie is de procedure vooraf minder tijdrovend, maar bij een match moet je er tijd voor vrijmaken. Misschien moet je zelfs verlof aanvragen bij je werkgever. Bij orgaandonatie is er nog een veel groter verschil: organen doneer je vaak pas als je overleden bent.

Your call

De hele beslissing of jij gaat doneren draait dus eigenlijk om één vraag: ben jij bereid om, als je de kans hebt een leven te redden, er tijd in te steken in de vorm van het doneren? Ik ga je absoluut niet dwingen – als dat via een artikel al zou lukken – maar het is wel iets om goed bij stil te staan.

Ben je inmiddels zo bekend met stamceldonatie dat je wilt helpen? Hier kun je je aanmelden.


Dit artikel werd al 619 keer gedeeld.